Qaranlıq təhlükə: bağnazlıq: Mədinə dövrü və müharibələr

Məkkədə bütpərəstlərin təzyiqləri artdıqdan sonra, müsəlmanlar daha sərbəst və dostyana mühitin hakim olduğu Yəsrib (sonrakı adı Mədinə)

şəhərinə hicrət edərək, burada öz rəhbərliklərini qurdular. Necə ki, öz siyasi quruluşlarını bu yolla meydana gətirdikdən sonra belə, Məkkəli bütpərəstlərin hücumları sona çatmadı. Qureyşlilər, yaşadıqları əraziyə qədər müsəlmanları təqib edərək zorakı fəaliyyətlərinə davam etdilər. Peyğəmbərimiz (s.ə.v) və yanındakı müsəlmanlar isə Məkkənin təcavüzkar bütpərəstlərinə heç vaxt müharibə ilə qarşılıq vermədilər. Dünyada heç bir insan, cəmiyyət və ya ölkə hücum qarşısında sakit qalmaz. Özünə hücum edənlərə özünü müdafiə etmək üçün mütləq cavab verər və ya heç olmasa, özünü müdafiə edər. İnsanların özlərini bu cür müdafiə etməsini məhkəmələr, ölkələri isə beynəlxalq hüquq, qanuni hesab edər. Çünki qarşı tərəfdən haqsız hücuma məruz qalmışdır və onun canı, ailəsi, sevdikləri; bir ölkənin milləti, namusu, torpaqları təhlükə altındadır.

Bu vəziyyət Məkkə dövründə yaşamış müsəlmanlar və Peyğəmbərimizə (s.ə.v) də aiddir. Lakin buna baxmayaraq, tamamilə haqsız və cana qəsdetmə mahiyyəti daşıyan hücumlar davam etdiyinə görə, Allahın öldürməyi haram buyurması hökmündən dolayı Peyğəmbərimiz (s.ə.v) və müsəlmanlar heç vaxt bu hücumlara qarşılıq verməmişdilər. Bunun əvəzinə ayənin hökmünə görə düşmənlərini daim sülhə çağırmış, lakin sülh təklifi rədd edildiyindən zülmkar cəmiyyətdən (öz şəhərlərini, evlərini tərk edərək) uzaqlaşmışdırlar. 13 ilə yaxın davam edən Məkkə dövründə və Mədinə dövrünün ilk ilində müşriklərdən gördükləri bu qədər zülm, işgəncə və haqsızlığa baxmayaraq, möminlərə səbirli olmaları əmr edilmişdir.

“İnsanları Rəbbinin yoluna hikmətlə, gözəl öyüd-nəsihətlə dəvət et və onlarla ən gözəl tərzdə mübahisə et...” (Nəhl surəsi, 125) ayəsinə görə Allahın dinini gözəl şəkildə təbliğ etmələri əmr edilmiş, müharibəyə izin verilməmişdir. Müsəlmanlardan zülmə qarşı çıxmaq istəyənlərə isə Peyğəmbərimiz (s.ə.v) bu cavabı vermişdir:

“Hələ döyüş izni verilməyib, səbir edin, Allahın köməyi yaxındır, çəkdiyiniz məşəqqətlər əvəzində mükafat alacaqsınız...”

Mədinəyə köçdükdən sonra Peyğəmbərimizə (s.ə.v)-ə, bu ayələrlə özünü və ümmətini müdafiə etmək izni verilmişdir:

Bu ayələrdə bildirildiyinə görə, təkcə: “Rəbbimiz Allahdır” dediklərinə görə haqsız yerə yurdlarından sürgün edilən müsəlmanlar, özlərini müdafiə etmək üçün hazırlığa başladılar. Ayədə açıq şəkildə bildirildiyi kimi, “özlərinə qarşı müharibə açılmış, hücuma məruz qalmış müsəlmanlara” özlərini müdafiə etmə izni verilir, hücum etmək izni deyil. Bu ayənin nazil olması ilə müsəlmanlar özlərini qorumağa başlamış, özlərinə hücum edən bu azğın insanlarla müdafiə məqsədli müharibələr aparmışdırlar. Bundan sonra müharibə və müdafiə ilə bağlı nazil edilmiş ayələr, davam edən müharibələr əsnasında necə hərəkət edilməsinin lazım olduğunu göstərmişdir. Digər bir sözlə, bu ayələr ancaq, həmin müharibələr vaxtı yaranan vəziyyətlərdə nə edilməsinin lazım olduğunu göstərir. Dolayısilə Quranda müharibəyə aid ayələrin hamısı, dövrün çətin şəraitini və Peyğəmbərimiz (s.ə.v)in ədalətini anlaya bilməyimiz üçün, sadəcə o dövrdəki hücumlarla bağlı nazil edilmiş xüsusi ayələrdir.