Жетекчиге кайтуу
AZTRENDEFRESNLRUITSQBSROKYDA

Караңгы коркунуч: фанатизм: «Сүрөт жана айкел чеберчилиги күнөө (арам)» деген көз-караш

Мазмуну
  1. Туура эмес билинген Ислам
  2. Исламды зөөкүрдүк дининдей көрсөткөндөр туура эмес колдонгон эки негизги түшүнүк: шарият жана жихад
  3. Курандагы чыныгы шарият
  4. Чыныгы Куран шарияты бир өлкөгө кандай пайдаларды алып келет?
  5. Курандагы чыныгы жихад
  6. Бир мусулман Курандагы бүт аяттарга, толук ишенүүгө милдеттүү
  7. Куран «корголгон» бир китеп
  8. Мекке доорундагы мусулмандар жана Медина доорундагы мусулмандар деп бөлүүдөгү жаңылыштыктар
  9. Мекке доорунда мусулмандардын оор сыноосу
  10. Медина доору жана согуштар
  11. Согуштар кимдерге каршы жүргүзүлгөн?
  12. Куранда согуштун сүрөттөлүшү
  13. Келишим түзүлгөн мушриктер
  14. Тарыхтын биринчи көптүк жана эң демократиялык конституциясы: Медина документи
  15. Согуш жөнүндөгү аяттар жана түшүндүрмөлөрү
  16. Исламда согушка себеп жок
  17. Согуш: Исламды мажбурлап кабыл алдыруу үчүнбү?
  18. Согуш: идеологиялык же этникалык үстөмдүк үчүнбү?
  19. Согуш: мусулман диний бир лидер алып келе турган Ислам эрежелерин жайылтуу максатындабы?
  20. Согуш: душмандарды жок кылуу үчүнбү?
  21. Согушту кимдер каалайт?
  22. Бөлүмдүн аягы
  23. Фанаттардын жасалма дини
  24. Фанаттардын динине багыт болгон жалган хадистер
  25. Жалган хадистер кантип келип чыккан?
  26. Мазхабдар арасындагы айырмачылыктар
  27. Курандын сыртынан өкүм издегендер чыныгы динге кайтышы керек
  28. Ислам ааламынын Куранды таштап коюшу
  29. Куран – дайыма колубузда болушу керек болгон жол башчыбыз
  30. Чоң бир маселе: хадистер аяттарды жокко чыгарат деген доомат
  31. Фанаттык түшүнүктүн чектерин жакшы түшүнүү
  32. Ичимдик ичкендердин өлтүрүлүшү
  33. Сакал-мурутун алгандардын өлтүрүлүшү
  34. Ойноштук (зынаа) кылгандардын өлтүрүлүшү
  35. Куранда ойноштуктун (зынаанын) өкүмү
  36. Уурулук кылгандардын өлтүрүлүшү
  37. Динден кайткандардын өлтүрүлүшү
  38. Намазды таштагандардын өлтүрүлүшү
  39. Намазды таштаган жаш балдардын өлтүрүлүшү
  40. Зекет бербегендердин өлтүрүлүшү
  41. Орозону таштагандын камалышы жана ач коюлушу
  42. Мастын өлтүрүлүшү
  43. Пайгамбарга карата адепсиз сөз айткандардын тообого чакырылбай өлтүрүлүшү
  44. Фанаттардын дининдеги каргышка калган жаныбарлар деген караңгы түшүнүк
  45. Пайгамбарыбыз (сав) жаныбарларга зулумдук кылган адаттарды жок кылган
  46. Пайгамбарыбыз (сав) тарабынан жаныбарларды ашыкча иштетүүгө тыюу салынган
  47. Иштеген жаныбарларга эс алуу укугу
  48. Пайгамбарыбыз (сав) жаныбарларды кыйноого тыюу салган
  49. Пайгамбарыбыздын (сав) эне ит менен күчүктөрүнө болгон боорукердиги
  50. Пайгамбарыбыздын (сав) жаныбарларды жакшы көргөнүн көрсөткөн сөзү «бүт иттердин жаны барктуу»
  51. Пайгамбарыбыздын (сав) мышыгы «мүезза»
  52. Пайгамбарыбыздын (сав) эне чымчык менен балапандарына боорукердиги
  53. Эчкинин улагы
  54. Ачка коюлган төө жана кожоюну
  55. Уктап жаткан жейрен
  56. Жүзү куйкаланган эшек
  57. Жаныбарларга жакшылык кылуу
  58. Фанатизмдин жийиркеничтүүлүгү
  59. Фанаттардын караңгы дин жана сапатсыз мусулман түшүнүгү
  60. Аялдар бул дүйнөнүн эң сонун жакшылыктарынын бири
  61. Курандагы аял
  62. Аялдын акылы менен дини кем деген көз-караш
  63. Аялдар ийри деген көз-караш
  64. Аялдарды басмырлоо үчүн ойдон чыгарылган хадистер жана сөздөр
  65. Аялдар дин менен жашаганга тоскоол болот деген көз-караш
  66. Аялдардын акылын укпаш керек деген көз-караш
  67. Аялдар экинчи топтогу жандыктар жана Аллах аялдарды артта калтырган деген жалаа
  68. Аялдардын жасанышына тыюу салган сөздөр
  69. Фанаттардын көз-карашында мусулман аялдардын күйөөлөрүнө болгон мамилеси
  70. Аялга Куранда берилген укук жана артыкчылыктар фанаттык динде жок
  71. Күйөөсү менен ажырашкан аялдын абалы
  72. Аялдын күйөөсү андан ыраазы болгонго чейин күнөөкөр саналышы
  73. Аялдарды сыртка чыгарбаш керек жана алар шайтанга оңой алданат деген көз-караш
  74. Аял намазды бузат жана аялдар каражолтой деген көз-караш
  75. Аялдарды жаныбарларга салыштырган фанаттык түшүнүктөн мисалдар
  76. Жыйынтык: Куранда аял эң көп баркталат
  77. Аялды чектөө ыкмасы катары Куран маанилеринин котормолоруна «жоолук» сөзүнүн кошулушу
  78. Нур Сүрөсү 31-аят- 1-бөлүк
  79. Хумур / Жабуу сөзүн карап чыгуу
  80. «Йадрибне» / Уруу этишин карап чыгуу
  81. Жуйуб / Көкүрөк ачыгы сөзүн карап чыгуу
  82. Жалган хадистерге туураланган, туура эмес котормолор
  83. Бир туура эмес тафсир: «жоолуктарын салышсын»
  84. Аяттардын арап тилиндеги маанилери жана тафсирлердин тууралыгы жөнүндө керектүү маалыматтар
  85. 1-Сөздөрдүн арапча колдонулушун эске алуу
  86. 2-Курандагы сөздөрдү башка аяттар менен карап чыгуу
  87. 3-Арапча сөздөргө кашаанын ичинде маани кошууда жакшылап ойлонуу керек
  88. Нур Сүрөсүнүн 31-аятынын түшүндүрмөсү – 2-бөлүк
  89. «Аялдардын кооздуктары» жөнүндөгү чечмелөөлөр
  90. Аялдар фитнага себеп болот деген көз-караш
  91. Зер буюмдарга жана мончокторго тыюу салуу (арам кылуу) жаңылыштыгы
  92. «Зыйнат» сөзү Куранда кандай колдонулат?
  93. Нур Сүрөсүнүн 31-аятында айтылган кооздуктар
  94. Жоолук жөнүндө колдонулган жалган хадистер жана ичиндеги карама-каршылыктар
  95. Куранда арамдар (тыюулар) күңүрт айтылган эмес
  96. Бир гана аялды жана аялдын денесин жабуу каалоосу
  97. Куранда жоолук эмес, «жилбаб» айтылат
  98. Ахзаб Сүрөсүнүн 59-аятынын мааниси
  99. Жоолукту жактап, «жилбабды» унутуу
  100. Мусулман бир аял Курандын негизинде кандай кийиниши керек экенин билет
  101. 2 аял = 1 эркек жаңылыштыгы
  102. Аял жана белгилүү убакытка карыз алууда күбөгө өтүү
  103. Аял жана мурастагы укугу
  104. Аялдын ажырашуу укугу
  105. Ажырашуу жана ажырашкан соң аялдын корголушу
  106. Ажырашканда аялдардын көңүлүн алуу жана ыраазы кылуу
  107. Ажырашкан соң аялдардын материалдык кепилдикке алынышы
  108. Аялдарга берилген мал-мүлктөрдүн ажырашкан соң кайра алынбашы
  109. Ажырашкан соң аялдарды турак жай менен камсыз кылуу
  110. Аялдарга мажбурлап мураскор болбоо
  111. Эненин баркталышы
  112. Эркек жогору деген жалаа жана аялды уруу жөнүндө ойлоп чыгарылгандар
  113. Эркектер жогору деген жалаа
  114. «Аялдарды ургула» деген жалаа
  115. Аялдар жөнүндө башка жаңылыштыктар
  116. Пайгамбарыбыздын (сав) аялдарды мактаган сөздөрү
  117. Фанаттардын искусствону жек көрүшү
  118. Тамашалашуудан, күлүүдөн алыс болуу керек деген көз-караш
  119. Куран боюнча кайгыруу жана бактысыздык ыймансыздардын гана мүнөзү
  120. Бейиштеги кубаныч жана кайгыруунун чыныгы мааниси
  121. Тамашадан (азилден) качынгыла деген көз-караш
  122. «Музыка жана ыр күнөө» деген көз-караш
  123. Музыкага тыюу салууга аракет кылган фанаттардын эки жүздүүлүгү
  124. Аллах музыканы сүйөт, кулдарына да сүйдүргөн
  125. «Сүрөт жана айкел чеберчилиги күнөө (арам)» деген көз-караш
  126. «Алтын жана жибекке тыюу салынган» деген көз-караш
  127. Жакшы жытка тыюу салган жалган хадистер
  128. Татуировкага, беттеги түктү жулууга, тишти кооздоого тыюу салган жалган хадистер
  129. Парикке, кашты ичкертүүгө, татуировкага тыюу салган жалган хадистер
  130. Аялдын жакшы кийинип үйдөн чыгышына тыюу салган жалган хадистер
  131. Аялдар алтын жана кийимдер менен алагды болуп бейиштен ажыраган деген жалган хадистер
  132. Аялга кийим бербеш керек деген жалган хадистер
  133. Фанаттардын түшүнүгү бул дүйнөгө өкүмчүлүк кылганда...
  134. Макияж, өзүн карануу, тазалык, жакшы кийинүү, модерндик жана маданият, кыскасы, «сапат» Исламдын шарттарынан
  135. Аял сулуу зат, албетте өзүн каранып жүрүшү керек
  136. Бренд жана жакшы кийимдерди кийүү, жакшы машиналуу жана жакшы үйлүү болуу мусулмандардын акысы
  137. Фанаттардын дининде иудейлер менен христиандар
  138. Иудей (еврей) душмандыгына Курандан далил келтирүүгө аракет кылгандарга Курандан жооптор
  139. «Маймылдар жана доңуздар» деп айтуу жана Куранда китеп берилгендердин чыныгы өкүмү
  140. Маида Сүрөсүнүн 60-аятынын мааниси
  141. Макталган иудейлер
  142. Аьраф Сүрөсүнүн 166-аятынын мааниси
  143. Бакара Сүрөсүнүн 65-аятынын мааниси
  144. Каргышка калган иудейлер жаңылыштыгы
  145. Бакара Сүрөсүнүн 88-аятынын мааниси
  146. Ниса Сүрөсүнүн 155-аятынын мааниси
  147. Иудей менен христиандарды дос тутпоо жаңылыштыгы
  148. Туура эмес билинген дагы бир түшүнүк: «такия»
  149. «Бойго жеткен иудейлерди өлтүрүү» сөзү
  150. Мусулмандардын күнөөлөрү иудейлерге жүктөлөт деген көз-караш
  151. Тамактар иудейлер себептүү бузулат деген көз-караш
  152. «Арап жерлеринде эки дин калбасын» деген көз-караш
  153. Акарат катары «эй еврей», сооп катары «еврейге наалат»
  154. «Жолдун тар тарабына кыскыла»
  155. «Еврей дарагы гаргад»
  156. Куранда китеп берилгендердин баркталышы
  157. Мусулмандардын китеп берилгендерге чакырыгы
  158. Мусулмандардын китеп берилгендерге адилеттүү мамилеси
  159. Пайгамбарыбыздын китеп берилгендер менен алакалары
  160. Куранда Инжил жана Тоорот
  161. Пайгамбарыбыздын Тоорот жана Инжил менен байланыштуу иш-аракеттери
  162. Жыйынтык

Тозокто эң оор азапка туш боло тургандар – сүрөтчүлөр. (Buhari-Tesavir, 89)

Расулуллах (сав) мындай деди: «Ким сүрөт тартса, Аллах аны кыямат күнү тарткан сүрөтү себептүү аларга рух үйлөгөнгө чейин азаптайт. Эч качан рух үйлөй алышпайт.» (Buhârî, Tâ’bir) Аллахтын жанында азабы эң оор адамдар – сүрөтчүлөр. (Müslim, 6:369)

Сүрөт тарткандар кыямат күнү азап тартышат жана аларга тарткан сүрөттөрүңөргө жан бергиле деп айтылат. (Müslim, 6:368)

Ичинде сүрөт турган үйгө периштелер кирбейт. (Buhari, Libas 91)

Сүрөтчүнүн баары тозокто. Сүрөтчү тарткан ар бир сүрөткө кыямат күнү Аллах жашоо берет жана ал тирүү сүрөт тозокто аны тартканды азаптайт. (Müslim, 6: 370)

Мына ушул жалган хадистер аркылуу фанаттар мусулмандарга сүрөт жана айкел искусствосуна да тыюу салышкан. Ал тургай, кээ бир ойдон чыгарылган хадистерде сүрөтчүлөр акыретте эң чоң азапталуучу адамдар арасында болушат деп айтылууда. Бул туура эмес түшүнүк боюнча, сүрөтчүлөр Аллахтын жараткандарын туурап, өздөрүн кудайдай көргөн болушат. Бирок, бир сүрөтчүнүн же бир скульптордун бир искусство чыгармасын жасашы менен «мен кудаймын» дештин ортосунда кандай байланыш болушу мүмкүн? Бир сүрөтчү же скульптор эгер ушундай сөздү айтса, анда бул анын жасаган чыгармасы себептүү эмес, акылы ордунан жылып кеткени себептүү гана болушу мүмкүн. Ар кандай кесиптеги ар кандай адам мындай жагдайга түшүп калышы ыктымал. Табияттагы бүт кооздуктар Улуу Раббибиздин искусство чыгармасы. Биз бир искусствонун канчалык кереметтүү боло алаарын Раббибиздин ушул чыгармаларына карап түшүнөбүз. Дүйнө жүзүндөгү дээрлик бүт технологиялар Аллахтын жараткандарын тууроо аркылуу иштелип чыккан. Технология үчүн Аллахтын жараткандары өрнөк болууда. Мисалы, учак жасоодо адамдар Аллах жараткан канаттууларды жана кээ бир чымын түрлөрүн туурашат. Учактар бир жандыкка окшоштурулуп жасалганы үчүн учуу жана маневр жөндөмдөрү өтө жогору болот. Бул аларга артыкчылык берет, себеби табиятта ага чейин эле жаратылган жана кемчиликсиз иштеген бир өрнөк бар. Ал өрнөк Аллахтын бүт инженерлерге бир модель катары берген белеги. Учурдагы технологиялуу дүйнө, жашообузду жеңилдеткен жана бизге комфорт тартуулаган илимий ачылыштардын баары табияттагы искусство чыгармаларынын копиялары болуп саналат. Аллах табияттагыларды да, технологиялык копияларын да бизге бир жакшылык катары жаратат.

Фанаттардын айкел искусствосуна каршы чыгышы негизи илгертен келе жаткан бир салт себептүү гана. Илгери путпарасттык кеңири тараган доорлордо кээ бир башкаруучулар эл арасынан кээ бир адамдар путтарды (идолдорду) жасабашы үчүн айкел жасоого карата ар кандай чараларды көрүшкөн. Ошондой шартта алынган мындай чаралар, Куранда эч кандай өкүм болбогонуна карабастан, диндин бир тыюусундай жайылтылган. Бул дагы кээ бир адамдардын Курандын ордуна үрп-адат, салттарды кабыл алышынын эң чоң зыяндарынын бири. Межусилер (отпарасттар) отко, индустар уйга, кээ бир элдер күнгө сыйынып жатат деп, уйларды өлтүрүп, отсуз же күнсүз жашай албашыбыз сыяктуу эле, путка сыйынган путпарасттар бар деп бүт айкелдерге тыюу салуу да өтө чоң акылсыздык болот. Бул жерде буюмдарды, жандыктарды кудай кылуу туура эмес болот жана аларды кудай кылып алгандар күнөө кылган болушат, буюмдардын өзү эмес.

Фанаттар мусулмандарга тыюу салууга аракет кылган сүрөт жана айкел искусствосуна мусулмандардын жол башчысы болгон Куранда эч тыюу салынган эмес. Аллах искусствону жакшы көрөт жана кулдарына да сүйдүргөн; бүт ааламды искусство менен жараткан. Куранда сүрөт жана айкел сыяктуу чеберчиликтерге тыюу салган бир аят жок. Тескерисинче, Куранда искусство эмгектери жөнүндө мактоо менен сөз кылынган. Аз. Сулаймандын (ас) сарайында турган жана укмуштуу салтанатынын бир көрсөткүчү катары макталган айкелдер жана искусство чыгармалары Куранда төмөнкүчө айтылат:

Ага каалагандай мунаралар, айкелдер, көлмөдөй көлөмдөгү идиштер жана ордунан жылдыра алгыс казандар жасашчу. «Эй Давуд үй-бүлөсү шүгүр кылып иштегиле.» Кулдарымдан шүгүр кылгандар аз.

Саба Сүрөсү, 13

Бул Куран аятына карабай, искусствого тыюу салган фанаттар сарайында укмуш кооз айкелдер жасаткан Аз. Сулайман (ас) жөнүндө кандай ойдо экенин да айтышы керек.

Бул калптарды ойлоп чыгарган кишилер Ислам элдерине өтө чоң зыян тийгизишти. Ислам дүйнөсүндө айкел жана сүрөт искусствосу караңгы түшүнүктөр жайылган соң эч өнүгө алган эмес. Искусствосун өнүктүрө албаган элдер супсак, рухсуз жана түнт болуп калышат. Жаңычыл нерселерден алыс болушат. Жаратуучулук жана иштерди жөнөкөйлөштүрүү жөндөмүн, майда-бараттарды көрүү түшүнүгүн бара бара жоготушат. Супсактык жана кополдук маанайларына, жашаган чөйрөлөрүнө, бири-бирине болгон мамилесине да чагылат. Искусстводон алыстаганы үчүн фанаттардын капкараңгы дүйнөсүндө сылыктык жана назиктик жоголуп, супсактык жана жагымсыздык өкүмчүлүк кылат.