Караңгы коркунуч: фанатизм: Аллах музыканы сүйөт, кулдарына да сүйдүргөн

Музыка да, бий да Исламда адал кылынган бейиш жакшылыктарынан. Музыканы, ырларды, музыкалык аспаптарды, кооз кийимдерди, зыйнаттарды, бийди жана кооз нерселердин баарын Аллах жараткан. Аллах булардын баарын адамдарга сүйдүрүп, адам рухун бул кооздуктардан ырахат ала турган кылып жараткан. Тооротто Аз. Давуд (ас)дын лира, арфа, дап, шылдырак коштоосунда забур ырдап Аллахтын алдында бийлегени баяндалат. Ал тургай, Аз. Давуд (ас)дын бул бийине көз арткан адамдардын да болгону айтылат. Азыр да мусулман элдерде адалды арам кылууга аракет кылгандар болгон сыяктуу, ошол кезде да иудейлер арасында музыка менен бийге өздөрүнчө тыюу салганга аракет кылгандардын болгонун Тоороттон көрүүгө болот. Ал кишилер Аз. Давуддай (ас) бир пайгамбардын иш-аракеттерине да өздөрүнчө сын айтышкан. ...Ал ортодо Давуд менен бүт Израил эли да Теңирдин алдында лира, арфа чертип, забур ырдап, дап кагып, шылдырак уруп болгон күчү менен бул окуяны куттуктап жатышты... (Тоорот, 2-Шамуел, 6:5)

Буладан токулган эфод кийген Давуд Теңирдин алдында жан-дили менен бийлеп жатты. Давуд менен бүт Израил эли Теңирдин келишим сандыгын кубана кыйкырып, сурнай тартып көтөрүп келе жатышты. Теңирдин келишим сандыгы Давуддун шаарына киргенде, Шабулдун кызы Михал терезеден карап турган эле. Ал Теңирдин алдында БИЙЛЕП ЖАТКАН Давуд падышаны көрүп, аны кемсинтти. (Тоорот, 2-Шамуэл, 6:14-16)

• Шабулдун кызы Михал Аз. Давуддун жубайларынан болгон Давуд өз үй-бүлөсүнө бата берүү үчүн кайтып келгенде, Шабулдун кызы Михал алдынан чыгып: «Жел өпкө адамдай болуп, өз күңдөрүнүн, кулдарынын көз алдында жылаңачтанган Израил падышасынын бүгүн кадыры укмуш артты го!» – деди. Ошондо Давуд Михалга мындай деди: «Теңирим мени сенин атаңдан, анын бүт тукумунан артык көрүп, Теңирдин эли Израилге мени жол башчы кылып бекиткендиги үчүн Теңирдин алдында шаттанамын да бийлеймин. Мен мындан да төмөн болуп, өзүмдү санда жок киши кылам, бирок сен айткан күң аялдардын алдында даңкка бөлөнөм». (Тоорот, 2-Шамуэл, 6:20-22)

Алар Кудайдын келишим сандыгын жапжаңы арабага салып, Абынадаптын үйүнөн алып чыгышты. Уза менен Акия арабаны айдап бара жатышты. Давуд менен бүт Израил эли Кудай алдында болгон күчү менен ыр ырдап, лира тартып, арфа чертип, дап кагып, жез табак кагып, сурнай тартып куттуктап жатышты. (Тоорот, 1-жылнаама, 13:7-8)

Ошентип, бүт Израилдиктер Теңирдин келишим сандыгын мүйүз менен сурнайдын, жез табактын, арфанын, лиранын коштоосу менен, салтанат менен алып киришти. Теңирдин келишим сандыгы Давуддун шаарына киргенде, терезеден карап турган Шабулдун кызы Михал кубанычы койнуна батпай бийлеп келе жаткан Давуд падышаны көрүп, аны жүрөгүндө кемсинтти. (Тоорот, 1жылнаама, 15:28-29)

Көрүнүп тургандай, ошол доордо Аз. Давуддун (ас) өзүнүн жубайы да Аз. Давуддун (ас) адамдар арасында кубанып бийлешине каршы чыгып, аны өзүнчө кемсинткен. Ал эми Аллах болсо алардын минтип кубанып бийлегенин Тооротто мактоо менен баяндаган. Албетте, Аз. Давуд (ас) да Аллахтын музыка жана бий жөнүндөгү өкүмдөрүнүн негизинде эң туурасын кылган. Бирок сырттан карагандар, Аз. Давуддун (ас) пайгамбарлыгына ишене албагандар жана өздөрүнчө бир фанаттык динди чыгарууга аракет кылгандар аны сындашкан. Пайгамбарларга карата айтылган мындай сын-пикирлер учурда чыныгы Куран мусулмандарына да айтылууда. Курандагы диндин ордуна фанатизмди тандоо ансыз да тарых бою эң чоң балээлердин бири болгон. Аял, музыка жана бий мунун эң даана мисалдарынан.

Аз. Давуд (ас) сыяктуу, биздин Пайгамбарыбыз (сав) да Аллахтын бир сый-жакшылыгы болгон музыка жана бийди өтө жакшы көргөн. Пайгамбарыбыздын (сав) хадистеринде бийлеген сахабалардан сөз кылынат, ал тургай, Пайгамбарыбыздын (сав) бийлеп көңүл ачкандарды колдогон сөздөрү да бар. Куранга туура келгени үчүн төмөндө бир канчасы мисал келтирилген бул хадистердин сахих болуу ыктымалдыгы жогору: Амир б. Саъддан алынган: «Бир той себептүү Караза б. Каъб жана Абу Масуд аль-Ансаринин жанына бардым. Кичинекей бир кыз ырдап жаткан эле. Мен: «Силер Расулуллахтын (с.а.с.) достору жана Бедир асхабынан болуп туруп, силердин жаныңарда буларды (кантип) кылышууда?» дедим. Алар: «Кааласаң биз менен каласың, кааласаң кете бересиң. Бизге тойдо көңүл ачууга уруксат берилди.» дешти. (İbn Hacer, Metâlib, II, 54; Cüdey’, Ehâdîs-ü Zemmî’l-Gınâ, s., 50) Селеме б. Эквадан риваят кылынган: «Пайгамбар (сав) менен бирге Хайбарга жолго чыккан элек. Түнкүсүн баратканбыз. Кербенден бир киши Амир б. Эквага –Амир акындыгы менен белгилүү бир киши эле. «Бизге билгендериңден бир нерселерди ырдап бер, угалы.» деди. Амир төөсүнөн түшүп мындай деп ырдап баштады: «Эй Аллахым! Сен болбогондо биз хидаят таба алмак эмеспиз. / Садака берип, намаз кыла алмак эмеспиз. / Бүт нерсебиз сага курман болсун, бизди кечир.

/ Душманга жолуксак, буттарыбызды бекем кыл. / Ичибизге бейпилдик жана ишеним бер. / Биз чакырылганда барабыз. / Чакырылганда жардамга жетебиз.» Пайгамбар (сав) «Ким бул башчы?»

деди. «Амир б. Эква» дешти. Пайгамбар (сав) «Аллах аны коргосун.» деди. (Beyhakî, Şuab, 5112) Айша (ра) риваят кылат: Расулуллах САВ бир тойдо ансар аялдарына жолукту. Алар ырдап жатышкан эле... (İbni Mace, Nikah: 21, Buhari, Nikah: 48, Megazi:12)

...Муаввиз б. Афранын кызы эр-Рубей келин болгондо, тойго Пайгамбарыбыз (сав) да барып, анын жанына отурган эле. Ал ортодо кээ бир кыздар дап кагып Бедир күнү шейит болгондордун баянын ыр түрүндө ырдап башташкан эле... (Buhari, Nikah, 49/1, VII/25, Tirmizi, Nikah, III/399)

Ошондой эле, Аз. Айша (ра) бир аял менен ансардан бир кишини үйлөндүргөн эле. Пайгамбарыбыз (сав): Эй Айша, силердин жаныңарда дап каккан, ырдаган ырчыларыңар жокпу? Себеби ансар бийди жана көңүл ачканды жакшы көрөт.» деди. (Buhari, Nikah 64/1, VII/28)

Расулуллах (сав) Мединага бир жерге жолукканда дап кагып, ырдап жаткан жаш кыздардын мындай дегенин угат: «Биз Бани Нажжар кыздарыбыз, Мухаммед кандай сонун (сүйкүмдүү) кошуна». Анда Расулуллах (сав) «Аллах билет, албетте, мен да силерди жакшы көрөм» дейт. (İbni Mace, Nikah, 21/1899, I/612)