Allah hər şeyi bir məqsəd və hikmətlə yaratdığı kimi, insana verdiyi nemətləri də bir məqsədlə yaratmışdır. İnsana verilən hər şey həyat, iman, ruzilər, sağlamlıq, göz, qulaq insanın Allah’a şükür etməsi üçün bir nemətdir. Əgər insan cahiliyyə cəmiyyətinin qəflət pərdəsini qaldırsa, xoşuna gələn hər bir şeyin Allah’dan gələn bir nemət olduğunu görə bilər. Yediyi bütün qidalar, tənəffüs etdiyi təmiz hava, ətrafındakı gözəlliklər, bütün bunları görməsini təmin edən gözü, hər şey və tamamilə hər şey Allah’dan bir nemətdir. Belə ki, bu nemətlər saysız-hesabsızdır. Bu həqiqət Quranda belə bildirilir:
Əgər Allah’ın nemətlərini sayacaq olsanız, sayıb qurtara bilməzsiniz. Həqiqətən, Allah bağışlayandır, rəhmlidir!
Əlbəttə ki, bütün bu nemətlər nə talan edilmək üçün, nə nəfslərinin istədiyi kimi istifadə edilmək üçün, nə də məsuliyyətsiz və vicdansız şəkildə istehlak edilmək üçün yaradılmamışlar. Əksinə, nemətin bəxş edilməsindəki məqsəd, o nemətdən istifadə edən adamı Allah’a yönəltməkdir. Çünki verilən hər şeyin əvəzində şükür tələb edilir. Ən böyük və ən gözəl nemətləri daim insanlara verən Allah’a səmimi bir şəkildə şükür etmək lazımdır.
Şükür həm böyük bir ibadət, həm də insanı azğınlaşmaqdan qoruyur. Çünki insanın nəfsində zənginlik və ya güc əldə etdikdə zalımlaşmağa, zorbalaşmağa, vicdansızlaşmağa doğru bir meyil vardır.
Şükür azğınlaşmağın qarşısını birmənalı şəkildə alan əhəmiyyətli amildir.
Şükür edən insan bilir ki, əlinə keçən hər neməti ona verən Allah’dır. Böyük mövqe, böyük mülk və hakimiyyət verilən Davud Peyğəmbər, Süleyman Peyğəmbər kimi peyğəmbərlərin təvazökar, səmimi və yüksək mədəniyyət sahibi olmalarının açarı məhz budur. Ona verilən mal-mülk səbəbi ilə azğınlaşan Qarunun da əsl problemi şükür etməyi bilməməsi idi. Əgər bir insan ona verilən nemətlərə görə Allah’a şükür etsə, Allah ona daha çox nemət verər. Allah’ın Quranda bildirdiyi “...Əgər şükür etsəniz, sizə (olan nemətimi) artıraram, yox əgər nankorluq etsəniz, şübhəsiz ki, Mənim əzabım şiddətlidir” (İbrahim surəsi, 7) hökmü bunu ifadə edir. Şükür yalnız Allah’a söz ilə həmd etməklə deyil, Rəbbimizin verdiyi nemətləri haqq yolunda istifadə etməklə olur. Mömin ona verilən hər şeyi Allah’ın dininə xidmət üçün istifadə etməklə mükəlləfdir. Məsələn, Allah’ın ona verdiyi bədəni Onun rizası üçün istifadə edəcək. Quranda Allah’ın nemətlərinə şükür etməyin Onun nemətlərini başqalarına izah etməklə, yəni dini təbliğ etməklə olacağı belə ifadə edilir:
Şübhəsiz ki, Rəbbin sənə bəxş edəcək, sən də razı qalacaqsan. Məgər O, səni yetim çağında qoruyub sığınacaq vermədimi? Səni çaşqın olduğun halda doğru yola yönəltmədimi? Kasıb olduğun zaman səni varlandırmadımı? Elə isə yetimə xor baxma! Səndən (kömək) diləyəni qovma! Və Rəbbinin nemətini dayanmadan anlat.
