Kthehu te udhëzuesi
AZTRENDEFRESNLRUITSQBSROKYDA

Pse sipas Kuranit në dëshmi për një burrë janë dy gra?

Që në dëshminë e bërë për çështjen e borxhit në Kuran të jenë dy gra përballë një burri, disa miq ateistë e interpretojnë në formën se në Islam gruaja është e pavlerë. Mirëpo, ndryshe nga sa kuptohet, për ajetin përkatës ruhet rehatia dhe komoditeti i gruas. Tani le ta shqyrtojmë ajetin…

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا تَدَايَنتُم بِدَيْنٍ إِلَىٰٓ أَجَلٍ مُّسَمًّى فَٱكْتُبُوهُ وَلْيَكْتُب بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِٱلْعَدْلِ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ أَن يَكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ ٱللَّهُ فَلْيَكْتُبْ وَلْيُمْلِلِ ٱلَّذِى عَلَيْهِ ٱلْحَقُّ وَلْيَتَّقِ ٱللَّهَ رَبَّهُۥ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔا فَإِن كَانَ ٱلَّذِى عَلَيْهِ ٱلْحَقُّ سَفِيهًا أَوْ ضَعِيفًا أَوْ لَا يَسْتَطِيعُ أَن يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُۥ بِٱلْعَدْلِ وَٱسْتَشْهِدُوا۟ شَهِيدَيْنِ مِن رِّجَالِكُمْ فَإِن لَّمْ يَكُونَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَٱمْرَأَتَانِ مِمَّن تَرْضَوْنَ مِنَ ٱلشُّهَدَآءِ أَن تَضِلَّ إِحْدَىٰهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحْدَىٰهُمَا ٱلْأُخْرَىٰ وَلَا يَأْبَ ٱلشُّهَدَآءُ إِذَا مَا دُعُوا۟ وَلَا تَسْـَٔمُوٓا۟ أَن تَكْتُبُوهُ صَغِيرًا أَوْ كَبِيرًا إِلَىٰٓ أَجَلِهِۦ ذَٰلِكُمْ أَقْسَطُ عِندَ ٱللَّهِ وَأَقْوَمُ لِلشَّهَٰدَةِ وَأَدْنَىٰٓ أَلَّا تَرْتَابُوٓا۟ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَٰرَةً حَاضِرَةً تُدِيرُونَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَلَّا تَكْتُبُوهَا وَأَشْهِدُوٓا۟ إِذَا تَبَايَعْتُمْ وَلَا يُضَآرَّ كَاتِبٌ وَلَا شَهِيدٌ وَإِن تَفْعَلُوا۟ فَإِنَّهُۥ فُسُوقٌۢ بِكُمْ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ ٱللَّهُ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ

O ju që keni besuar, kur merrni borxh për një afat të caktuar, shkruajeni atë. Një shkrues nga mesi juaj le ta shkruajë drejt, shkruesi të mos shmanget nga shkrimi ashtu siç i ka mësuar Allahu, le ta shkruajë. Edhe ai mbi të cilin është e drejta (borxhliu) le ta diktojë dhe le të ruhet nga Allahu, Zoti i tij, të mos pakësojë asgjë prej tij. Nëse ai mbi të cilin është e drejta (borxhliu) është me mendje të dobët ose zotërues i za’f-it, ose nuk ka fuqi ta diktojë vetë, atëherë kujdestari i tij le ta diktojë drejt e saktë. Merrni edhe dy dëshmitarë nga burrat tuaj; nëse nuk ka dy burra, një burrë nga dëshmitarët që i pranoni dhe dy gra, që kur njëra të ngatërrohet, tjetra t’ia kujtojë (bën gjithashtu)… (Surja Al-Bakara, 282)

Në pjesën e parë të ajetit thotë, kur merrni borxh për një afat të caktuar, pra kur hyni në një borxh me afat, shkruajeni këtë borxh, regjistrojeni. Thotë, nëse personi që ka borxhin është me mendje të dobët ose zotërues i za’f-it, borxhin le ta regjistrojë kujdestari i tij. Dhe thotë, kësaj situate le t’i bëhen dëshmitarë dy burra. Ashtu si kur merrni kredi nga banka, një i afërm i juaji të bëhet dëshmitar dhe garant për borxhin tuaj. Nëse nuk ka dy burra, atëherë merrni dëshmitarë një burrë dhe dy gra, thotë. Tani le ta shohim pjesën e dytë të ajetit;

… Dëshmitarët kur të thirren të mos shmangen… (Surja Al-Bakara, 282)

Allahu thotë, kur borxhi nuk paguhet dhe mes palëve lind problem, kur dëshmitarët thirren për ta zgjidhur situatën, të mos shmangen, t’i përmbushin përgjegjësitë e tyre. Le ta shohim pjesën e fundit të ajetit;

… As shkruesit, as dëshmitarit të mos i bëhet dëm. Nëse (të kundërtën) e bëni, ajo është për veten tuaj fisk (zullum dhe mëkat)… (Surja Al-Bakara, 282)

Thuhet që atij që e shkruan borxhin dhe atyre që dëshmojnë të mos u bëhet dëm. Kur e marrim ajetin në tërësi, del një përfundim i ndryshëm. Nga pjesa e fundit kuptojmë se për ata që dëshmojnë është fjala për një situatë të rrezikshme, ku mund të pësojnë dëm. Në bankë, për shembull, nëse personi për të cilin jeni bërë garant nuk e paguan borxhin, ju bëheni përgjegjës për këtë borxh. Ose nëse për çështjen e borxhit lind tension mes palëve, si dëshmitar mund të vihesh nën presion, madje edhe të kërcënohesh. Allahu për një situatë që mbart rrezik ia ka dhënë përgjegjësinë në fazën e parë tërësisht burrit. Por në rastin kur nuk ka dy burra, duke ua ndarë këtë përgjegjësi një burri dhe dy grave, ka pakësuar edhe presionin dhe tensionin që do të krijohej mbi gratë. Për shembull, nëse njerëzit bëhen dëshmitarë të një ngjarjeje, kur polici” a do të dëshmoni” thotë, shumë vetë nuk pranojnë. Askush në një situatë të tillë nuk dëshiron që të dëshmojë as vajza, as nëna, as gruaja e tij. Sepse dëshmia është një punë që kërkon forcë dhe ka rrezik. Edhe përmes kësaj teme mund të bëni empati.

Në dëshminë për çështjen e borxhit, që kërkon një proces dhe ku në këtë proces ka edhe rrezik për të pësuar dëm, qartë është ruajtur rehatia e gruas në Kuran. Dhe tensioni e përgjegjësia që sjell dëshmia u janë ndarë dy grave. Miqtë ateistë mund të jenë duke menduar se në të gjitha çështjet që kërkojnë dëshmi në Kuran ka dëshmi të dy grave përballë një burri. Por kjo është një situatë që vlen vetëm për çështjen e borxhit. Për shembull, në ajet thuhet sillni 4 dëshmitarë për kryerjen e kurvërisë. Këtu nuk përcaktohet gjinia. Nëse gruaja do të shihej me gjysmë mendje ose në plan të dytë, do të thuhej se duhen 8 gra përballë 4 burrave. Por një dallim i tillë nuk ka. Pavarësisht gjinisë, thuhet vetëm 4 dëshmitarë.

Në një ajet tjetër, kur burri e akuzon bashkëshorten e tij për zina, betohet 4 herë se bashkëshortja e tij e ka kryer këtë veprim. ”Kurse i pesti (betim) është që, nëse është nga ata që gënjejnë, mallkimi i Allahut të jetë patjetër mbi të (ta pranojë këtë).” (Surja An-Nur, 7)

Por ”Që ajo (gruaja) të dëshmojë katër herë në emër të Allahut (me betim) se ai (burri i saj) pa asnjë dyshim është nga ata që gënjejnë, e largon prej saj dënimin.” (Surja An-Nur, 8) Siç shihet, përballë 4 betimeve të burrit edhe gruaja betohet 4 herë. Por në këtë ajet betimi i gruas shihet më i lartë se i burrit.

Si përfundim, në Kuran burri dhe gruaja janë plotësisht të barabartë për nga veprat. Në Kuran gratë janë krahasuar me lule. Çdo detaj që do ta vyshkte, do ta lodhte atë lule është hequr. Gruaja është mbajtur mbi duar, punët e vështira që kërkojnë forcë i janë ngarkuar burrit. Edhe kjo është një tregues i mëshirës së Allahut ndaj grave.