Sipas Kuranit, mbi çfarë bazohet ndarja e trashëgimisë?

Ekziston pretendimi se ka kontradiktë në dy ajete lidhur me ndarjen e trashëgimisë. Sipas këtij pretendimi, në ajetin 180 të sures Al-Bekare thuhet se testamenti për trashëgimtarin është e drejtë, ndërsa në ajetet 11 dhe 12 të sures An-Nisa njoftohen disa përpjesëtime në ndarjen e trashëgimisë. Kur ajetet lexohen me kujdes, shihet se mes dy rasteve nuk ka kontradiktë. Ajetet janë si vijon.

كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا ٱلْوَصِيَّةُ لِلْوَٰلِدَيْنِ وَٱلْأَقْرَبِينَ بِٱلْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى ٱلْمُتَّقِينَ

Kur t’i afrohet vdekja njërit prej jush, nëse do të lërë pasuri, u bë detyrim që të lërë testament në mënyrë të përshtatshme për nënën e babanë, për të afërmit. Kjo është një detyrë për të virtytshmit. (2 Surja Al-Bekare – 180)

يُوصِيكُمُ ٱللَّهُ فِىٓ أَوْلَٰدِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ فَإِن كُنَّ نِسَآءً فَوْقَ ٱثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ وَإِن كَانَتْ وَٰحِدَةً فَلَهَا ٱلنِّصْفُ وَلِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَٰحِدٍ مِّنْهُمَا ٱلسُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِن كَانَ لَهُۥ وَلَدٌ فَإِن لَّمْ يَكُن لَّهُۥ وَلَدٌ وَوَرِثَهُۥٓ أَبَوَاهُ فَلِأُمِّهِ ٱلثُّلُثُ فَإِن كَانَ لَهُۥٓ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ ٱلسُّدُسُ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِى بِهَآ أَوْ دَيْنٍ ءَابَآؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا فَرِيضَةً مِّنَ ٱللَّهِ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا

Allahu ju këshillon për fëmijët tuaj. Mashkulli merr dyfishin e pjesës së femrës. Nëse trashëgimtarët janë vetëm femra dhe janë më shumë se dy veta, dy të tretat e pasurisë së lënë janë të tyret. Nëse fëmija është vetëm një femër, gjysma e pasurisë së lënë është e saja. Nëse i vdekuri ka lënë pas fëmijë, secilit prej nënës dhe babait i takon një e gjashta. Nëse nuk ka fëmijë dhe e trashëgojnë vetëm nëna dhe babai, në këtë rast nënës i takon një e treta. Nëse ka vëlla a motër, në këtë rast nënës i takon një e gjashta.

Të gjitha këto përpjesëtime të ndarjes vijnë pas testamentit që ka bërë i vdekuri dhe pas shlyerjes së borxheve. Ju nuk e dini se cili nga nënat, baballarët dhe fëmijët tuaj është më i dobishëm për ju. Ky është ligji i Allahut. Allahu është i Dituri, i Urti.

وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَٰجُكُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّهُنَّ وَلَدٌ فَإِن كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَآ أَوْ دَيْنٍ وَلَهُنَّ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ ٱلثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم مِّنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَآ أَوْ دَيْنٍ وَإِن كَانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلَٰلَةً أَوِ ٱمْرَأَةٌ وَلَهُۥٓ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ وَٰحِدٍ مِّنْهُمَا ٱلسُّدُسُ فَإِن كَانُوٓا۟ أَكْثَرَ مِن ذَٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَآءُ فِى ٱلثُّلُثِ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَىٰ بِهَآ أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَآرٍّ وَصِيَّةً مِّنَ ٱللَّهِ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَلِيمٌ

Nëse nuk kanë fëmijë, gjysma e trashëgimisë që lënë gratë tuaja është e juaja. Nëse kanë fëmijë, një e katërta e asaj që lënë është e juaja. Kjo pjesë vjen pas shlyerjes së borxheve të tyre dhe pas shpërndarjes së pjesëve në testamentin që kanë bërë. Nëse nuk keni fëmijë, një e katërta e asaj që lini është e tyrja. Nëse keni fëmijë, një e teta e asaj që lini është e tyrja. Kjo pjesë vjen pas shlyerjes së borxheve tuaja dhe pas shpërndarjes së pjesëve në testamentin që keni bërë.

Nëse burri ose gruaja që lë trashëgimi nuk ka fëmijë dhe bashkëshort dhe ka një vëlla ose një motër, në këtë rast secilit i takon një e gjashta. Nëse janë më shumë se kaq, e ndajnë një të tretën. Kjo ndarje duhet të zbatohet pas shpërndarjes së pjesëve në testament dhe pas shlyerjes së borxheve, që të mos i bëhet dëm askujt. Ky është një testament nga Allahu. Allahu di, është i Dhembshur. (4 Surja An-Nisa, 11-12)

Në ajetin 180 të sures Al-Bekare njoftohet në ajet se të lësh testament është një e drejtë, se gjithkush mund të lërë testament për shpërndarjen e pasurisë së vet pas vdekjes. Por një njeri mund të vdesë pa lënë testament. Në këtë rast, pasuritë që la ky person si do të ndahen është shprehur në ajetet e sures An-Nisa. Nuk bëhet fjalë për ndonjë kontradiktë mes këtyre ajeteve. Në dy ajetet njoftohen dispozitat e së drejtës së trashëgimisë sipas rasteve të ndryshme.