Hz. Yunus əraziyə atıldımı, atılmadımı?
Gün keçmir ki, bir ateist məntiqsizliyi ilə üz-üzə qalmayaq. İndiki iddiaları isə belədir;
Saffat surəsinin 143.-144.və 145, ayələrində: “Əgər o, Allahı təsbeh edib ucaldanlardan olmasaydı, mütləq insanların diriləcəyi günə qədər balığın qarnında qalardı. Nəhayət, biz onu xəstə halda sahilə ATDIQ .” (Diyanət məalı) deyir.
Lakin Qələm surəsinin 49-cu ayəsində isə: “Əgər Rəbbindən ona bir nemət yetişməsəydi, o, mütləq qınanmış halda kimsəsiz bir yerə ATILACAQDI.” (Diyanət məalı) deyir.
Bir ayədə “sahilə atdıq deyərkən başqa bir ayədə isə atılacaqdı” kimi keçir. Yəni burada bir ziddiyyət yoxdurmu?
Ateist dostların bu və buna bənzər bir çox yanılmalarının səbəblərindən biri də ayələri Quranın bütövlüyündən asılı olmayaraq ələ almalarıdır. Saytımızda daha əvvəl dərc etdiyimiz bir çox yazımızda bəhs etdiyimiz kimi, Quran bir bütövdür və Qurana dair bir tənqid, bir problem yenə Quranın bütövlüyünə ərz edilərək həll oluna və nəticə tapa bilər. https://kurandaceliskiolmaz.net/kuran-anlasilmasi-zor-bir… İndi bəhs edilən ayələri birlikdə ələ alaq və iddia edildiyi kimi bir ziddiyyət olub-olmadığını araşdıraq.
Mövzuya ilk olaraq Hz. Yunusun başına gələn qissəni öyrənməklə başlayaq;
Balıq sahibini (Yunusu da) xatırla; o zaman o, qəzəbli halda getmişdi ki; bundan dolayı onu sıxıntıya salmayacağımızı zənn etmişdi….. (Ənbiya surəsi 87 ).
Ənbiya surəsindəki bu ayədə Hz. Yunusun qövmünü tərk etməsinə səbəb kimi qəzəblənməsi göstərilir. Burada diqqət çəkməli olduğumuz bir vəziyyət/təfərrüat var. O da, Hz. Yunusun qəzəbi Allaha deyil, qövmünə qarşıdır. Ayəyə görə qövmünə qəzəblənən Hz. Yunus Allahdan bir əmr olmadığı halda qövmünü tərk etmişdir. Halbuki Quranda elçilərin öz toplumlarından ayrılmalarının həmişə Allahın izni ilə olduğunu görürük . (Bax; Şüəra surəsi 52, Hud surəsi 36-37, Şüəra, 169-171 ). Buna görə də Hz. Yunusun, qövmünün aqibəti haqqında Allahın əmrini gözləmədən, yanlış bir qərarla Allahın onu sıxıntıya salmayacağını da zənn edərək toplumunu tərk etməsi Allahın qanununa zidd olmuşdur. Beləliklə, Hz. Yunus üçün təqdir edilən imtahan başlamışdır.
Hz. Yunusun qövmünü tərk etməsindən sonrakı hadisələr belə inkişaf edir:
- O zaman o, dolu bir gəmiyə qaçmışdı.
- Beləliklə, püşkə qatılmışdı da, itirənlərdən olmuşdu.
- Əgər (Allahı çoxlu) təsbeh edənlərdən olmasaydı,
- Onun qarnında (insanların) dirilib-qaldırılacaqları günə qədər qalıb qalmışdı.
- Nəhayət, o, xəstə bir halda ikən çılpaq bir yerə (sahilə) ATDIQ.
- Və üzərinə sıx-geniş yarpaqlı (balqabağa bənzər) növdən bir ağac bitirdik.
- Onu yüz min və ya (sayı) daha da artan (bir toplum)a (peyğəmbər olaraq) göndərdik.
Etdiyi yanlış ictihadın nəticəsində Allah Hz. Yunusu sıxıntıya salır. Bunun üzərinə Hz. Yunus Allahı təsbeh edir və dua edir.
(Balığın qarnındakı) Qaranlıqlar içində: ‘Səndən başqa ilah yoxdur, sən ucasan, həqiqətən mən zülm edənlərdən oldum’ deyə çağırış etmişdi. (Ənbiya surəsi,87)
“Biz də duasını qəbul edib onu kədərdən qurtarmışdıq. Budur, biz inananları belə qurtarırıq.” (Ənbiya surəsi 88 )
Saffat surəsinin 143-cü ayəsində də bildirildiyi kimi “Əgər (Allahı çoxlu) təsbeh edənlərdən olmasaydı,” əgər tövbə etməmiş və Allaha sığınmamış olsaydı, Qələm surəsinin 49-cu ayəsində bəhs edildiyi kimi qınanmış halda əraziyə/sahilə buraxılacaq, atılacaq idi.
Rəbbinin hökmünə səbr et, balıq sahibi kimi olma. O zaman o, qəzəbə boğulmuş da nida etmişdi. Rəbbindən bir nemət yetişməsəydi, əlbəttə, qınanacaq halda kimsəsiz bir diyara ATILACAQDI. Lakin Rəbbi onu seçdi də, yaxşılardan etdi. (Qələm surəsi, 48-49-50)
Nəticə olaraq, bu iki ayəni, yəni Saffat surəsi 145 və Qələm surəsi 49 ayələrini bu şəkildə anlamaq lazımdır. Necə ki, bu iki ayə arasında məna və məntiq ziddiyyəti yoxdur.