Qurana edilən yanlış dəyərləndirmələrə Quran cavab verir: Elmalılı Hamdi Yazırın mütəşabih ayə və hədislərlə əlaqədar şərhləri
Mündəricat
- Gi̇ri̇ş
- Qərəzlilik, pis niyyətlilik və səmimiyyətsizlik
- Mütəşabih ayələrlə möhkəm ayələri qarışdırmaq
- Bədiüzzaman Səid Nursinin mütəşabih ayə və hədislərlə əlaqədar şərhləri
- Elmalılı Hamdi Yazırın mütəşabih ayə və hədislərlə əlaqədar şərhləri
- Quranı şərh edə bilməmək
- Ərəbcə bilməmək
- Allah qatından bir ağıl və anlayışın verilməməsi
- Qürur və təkəbbür
- Quranı, Qurana və sünnəyə uyğun olmayan bidət və xurafatlarla şərh etməyə çalışmaq
- Quranın elmi ayələrini qavramamaq
- İçində yaşadığı quruluşun səhv meyarlarına görə Quranı şərh etmək
- Cənnətdə şərab içilməsi ilə əlaqədar ayələri səhv başa düşmək
- Şərab mövzusu ilə əlaqədar bir başqa yanlış şərh etmə
- “Donuz əti bugünkü sağlamlıq şərtlərində yeyilə bilər” yanılması
- Hekayələrdəki hikmətləri başa düşməmək
- Quranı digər ilahi kitabların oxşarı zənn etmə yanılması
- Qurandakı elmi həqiqətlərin qədim mədəniyyətlərin məlumatlarından tərtib olunduğu yanılması
- Quran ərəblərə endirilmişdir yanılması
- Allahın öz zatı üçün “biz” xitabından istifadə etməsini səhv şərh etmək
- Quranda verilən nümunələri başa düşməmək
- Qurandakı təkrarları başa düşməmək
- Quranın üslubunu başa düşməmək
- Altı gündə yaradılış mövzusu
- “Haman” adı haqqındakı ağıldankənar fərziyyələr
- Nuh tufanı haqqındakı ağıldankənar fərziyyələr
- Son söz
Böyük İslam alimi və təfsirçi Elmalılı Məhəmməd Hamdi Yazır da əsərlərində mütəşabih ayələrin şərhlərinə çox ətraflı şəkildə diqqət çəkir. Mütəşabih ifadələrin nə qədər çox mənalar ehtiva etdiyini, bir mövzunu izah etməkdə nə qədər əhəmiyyətli və dəyərli olduqlarını bir sözündə belə izah edir:
Mütəşabih, mühmel (dəyərsiz) bir şey, mənasız bir söz deyildir. Əksinə çox sayda mənalar ehtiva etdiyi üçün əsl məqsədi ayırd etməyimiz mümkün olmadığı üçün bəzi kəslərə mübhəm (naməlum) kimi görünür. Mütəşabih əslində, bəyan nəvilərinin (müxtəlif şərhlərin) bir çoxunu özündə saxlayan bir ifadədir. Həqiqi və məcazi məna, sarih və kinayə, təmsil (nümunə) və təhqiq (istintaq), zahir və hafi (gizli) kimi nəvilər bunlara aiddir... Məlum olduğu kimi bəzən izahatda ibham (qeyri-müəyyənlik), bəlağətin ən qiymətli təzahürlərindən (görünüşlərindən) sayılar. Hər bir şəxs, hər sözə həmsöhbət ola bilmədiyi kimi bəşəriyyət də ümumiyyətlə, elmi ilahinin külliyatını (Allahın elminin hamısını) başa düşməyə qadir ola bilməz. (M. Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili, İstanbul, 1935, 1,48)