Həyatı Quran ilə necə yaşamaq olar?: Allahı ən səmimi hörmətlə tərifləyib ucaltmaq
Mündəricat
- Giriş
- Baş verən hər anın taledə olduğunu bilərək günə başlamaq
- Gün ərzində imtahan olduğumuzu dərk etmək
- Allahı ən səmimi hörmətlə tərifləyib ucaltmaq
- Gün ərzində hər mövzuda, heç bir qarşılıq gözləmədən, yalnız Allahın rizasını və məmnuniyyətini axtarmaq
- Allahın möminlərin vəlisi və köməkçisi olduğunu unutmamaq
- Allahın ağılımızdan keçənləri, düşüncələrimizi bildiyini unutmamaq
- Gün ərzində diqqətin həmişə Allahda olması, hər düşüncə və hərəkətdə Allaha yönəlmək
- Allahı çox anmaq, zikr etmək
- Bir birlik ilə üzləşəndə Allahı çox zikr etmək
- Allahı zikr etmək ən böyük ibadət olduğunu bilmək
- Qəlbimizin yalnız Allahı zikr etməklə məmnun olacağını bilmək
- Hər vəziyyətdə təvəkküllü ruh halı və rəftarı içində olmaq
- İmanda dərin qavrayış əldə etməyə çalışmaq
- Ölümü təfəkkür etmək, Allaha dönəcəyimizi unutmamaq
- Həyatın qısa olduğunu unutmamaq
- Hər cür çətinlikdən qurtaranın, hər çətinliyi sovuşduranın Allah olduğunu unutmamaq
- Gün ərzində hər mövzuda Allahın razılığının “ən çoxunu” seçmək, İslama xidmətə, fədakarlığa, lazım olanda çətin olana könüllü talib olmaq
- Allahın, ediləcək hər gözəl davranışın əvəzini qat-qat artıracağını bilərək hərəkət etmək
- Quran ilə həyat necə yaşanar
- Gözəlliyi, zənginliyi, elmi, bilgini və digər bütün xüsusiyyətləri verənin Allah olduğunu unutmamaq
- Möminləri, Allah yolunda mübarizədə çalışqan olmaları üçün təşviq edib dəstəkləmək
- Möminləri Allahın rizası ilə müjdələmək, şövqləndirmək
- Allahın yaxşılıq edənləri sevdiyini və onlara qat qat artıqlamasıyla əvəzini verəcəyini bilmək
- Yaxşılığı yalnız Allah rizası üçün etmək
- Yaxşılıq və təqva mövzusunda yardımlaşmaq
- Xeyirlərdə yarışmaq, təqvada lider olmaq üçün Allaha dua etmək
- Allah rizası üçün alınan məsuliyyətlərdən ləyaqət sahibi olmaq
- Allahın bütün kainatı və dünyadakı təhsili yaratmasındankı məqsədin sevgi olduğunu yaxşı qavramaq, Allaha və təcəllilərinə qarşı sevgi dolu olmaq
- Həmişə sülh tərəfdarı olmaq
- Qarşılaşdığı hadisələr qarşısında kədərlənməmək və sıxıntıya girməmək
- Allahın nankorları sevmədiyini bilmək, heç bir şərtdə nankor rəftar göstərməmək
- Hadisələr qarşısında əsəbləşməmək, qəzəbi yenmək
- Təcavüzkar və şübhəçi olmaqdan uzaq olmaq
- Sözün ən gözəlini seçərək danışmaq
- Müşriklərin və münafiqlərin eyni xüsusiyyəti olan səhv söz söyləməkdən, incidici sərt dil istifadə etməkdən çəkinmək
- Həmişə şəfqətli və həlim olmaq
- Tek başına da olsa güclü şəxsiyyət ilə İslamı ən səmimi şəkildə müdafiə edib yaşamaq
- Allah yolunda cəsur və qərarlı olmaq
- Hadisələr qarşısında təlaşlanmamaq, narahatlığa qapılmamaq
- İmanın sevinci və xoşbəxtliyi içində olmaq
- Allahın, dininə kömək edənlərə mütləq kömək edəcəyini bilmək
- Vəzifə bölgüsü etmək
- Hər vəziyyətdə vicdanınızın səsinə uyğun hərəkət etmək
- Edilən işləri müşavirə etmək
- Sahib olduğumuz nemətlərin imtahan vəsiləsi olduğunu unutmamaq
- Əmanətə xəyanət etməkdən çəkinmək, əhdə vəfa göstərmək
- Hər vəziyyətdə ədalətli davranmaq, şahidlik zamanı dürüst olmaq
- Ticarətdə diqqətli olmaq, haqsız qazanc əldə etməkdən çəkinmək
- Borcalan çətinlikdədirsə borcu bağışlamaq
- Borcun vaxtını yazmaq
- Hər şeyi yaradanın Allah olduğunu bilmək, feili dua niyyətiylə səbəblərə sarılmaq
- Heç bir zaman özünü yetərli görməmək
- Elmi və biliyi öyrədən Allahdır. Sahib olduğu biliyi özündən bilib kibir və əbəbsizliyə qapılmamaq
- Allahın lovğalananları sevmədiyini bilmək və heç bir halda lovğalanmamaq
- Hər yerdə və hər vəziyyətdə sağlam müsəlman şəxsiyyəti ilə hərəkət etmək
- Tələsməmək
- Haqqı söyləməkdən çəkinməmək
- Mətanətli və dayanıqlı olmaq
- İbadətləri eşqlə və şövqlə yerinə yetirmək. Mömində yorğunluq, bezginlik, tənbəllik olmaz
- Xidmətdə səmimi olmaq: Geri qalmaq üçün bəhanələr deməmək
- Möminlərin arasını düzəltmək, onları barışdırmaq
- Allahın bütün söhbətlərimizi eşitdiyini bilmək, fısıldaşmamaq
- Bilmədiyimiz hansısa mövzu haqqında danışmamaq, sui- zəndən, dedi-qodu və iftiradan çəkinmək
- Mübahisədən çəkinmək və möminlərlə münaqişəyə girməmək
- Boş işlərlə vaxt öldürməmək, boş danışıqlardan üz çevirmək
- Boş vədlərdən çəkinmək, etməyəcəyin şeyləri söyləməmək
- Boş qaldığında başqa işə yönəlmək
- Şükür edərək iş görmək
- Etmədiyi işlərlə öyünmək kimi səmimiyyətsiz rəftarlardan çəkinmək
- Nəfsini eqoistlik, qısqanclıq kimi pis xüsusiyyətlərdən təmizləmək
- Birlik olmaq, ayrılığa düşüb dağılmamaq
- İnsanların əksəriyyətinə tabe olmamaq
- Küfrə, xainlərə və münafiqlərə dəstək olmaqdan çəkinmək
- İnsanlardan qorxmamaq
- Güc və imkanlarına deyil yalnız Allaha güvənmək
- Qınanmaqdan qorxmamaq
- Xəsislik etməmək
- Malı və pulu yığmayıb Allah yolunda xərcləmək
- Nəfsi müdafiə edərək təmizə çıxarmağa çalışmaq yerinə Qurana görə təmizləmək lazımdır
- Asanlaşdırıcı və köməksevər olmaq
- Yalan danışmaqdan çəkinmək
- Ağlını istifadə edərək yaşamaq
- Hadisələri duyğusal deyil ağılla qiymətləndirmək
- Küfr əhlini dost etməmək
- Küfrə itaət etməmək
- Hər zaman Allahdan hər cür kömək etməsini diləyin
- Heç bir mövzuda ümidsizliyə qapılmamaq, hər vəziyyətdə ümitvar olmaq
- Allahın səmimi qullarına kömək edəcəyini unutmamaq
- Allahın səbir edənlərlə birlikdə olduğunu, səbir edənləri sevdiyini unutmamaq
- Qarşılaşılan müsibətlərdə, çətinlikdə, xəstəlikdə, hər şəraitdə gözəl səbir göstərmək
- Küfrə meyl göstərməmək
- Allahın sərhədlərini diqqətlə qorumaq, haramlara riayət etmək
- Gün ərzində Allaha yaxınlaşdıracaq vəsilələr axtarmaq
- Allahdan doğru-düzgün qorxub çəkinmək
- Səbəbləri düşünmədən bütün nemətlərin birbaşa Allahdan olduğunu bilmək
- Allaha dərin hörmət göstərmək
- Namazları diqqət göstərərək qorumaq və huşu içinde düzgün qılmaq
- Quran oxumaq
- Quran oxuduqda şeytandan Allaha sığınmaq
- Quran oxunduğu zaman dərhal susub dinləmək
- Allahın ayələrinə qarşı həssas və boyun əyici olmaq, ayələri saymamazlıq etməmək
- Quran ayələri üzərində düşünmək və Qurandan öyüd almaq
- Heç nə ilə Allaha şirk qoşmamaq
- Bağışlayıcı olmaq
- Yalnız Allahı və iman edənləri sirdaş, dost və vəli etmək
- İnkarçıların həyatını təqlid etməmək, dünya həyatının aldadıcılığına qapılmamaq
- Üstün olanın həmişə iman edənlər olduğunu dərk etmək
- Yaxşılığı əmr edib pis əməldən çəkindirmək
- İnsanlara yaxşı işlər görmələrini əmr edərkən özümüzü unutmamaq
- Dikbaş, üsyankar davranışdan çəkinmək
- Namaz qılınan məkanları, məscidləri təmir etmək
- Təmizliyə əhəmiyyət vermək: Evi, məscidləri, geyimləri təmiz saxlamaq
- Məscidlərə gedərkən yaxşı geyinmək
- Yeməklərin təmiz və gözəl olanını seçimək
- Allahın adının anıldığı yeməkləri yemək
- Ruzini verənin Allah olduğunu bilmək, ruzini Allahdan istəmək
- Möminlərin himayəsinin üzərimizdə məsuliyyət olduğunu bilmək
- İtirdiklərinizə kədərlənməmək, verilən nemətlərlə qürrələnməmək
- Edilən yaxşılığı başa vurmamaq
- Məscidlərdə, yığıncaqlarda möminlərə yer açmaq
- Yuxu mövzusunda vicdanlı davranmaq, ehtiyacı qədər yatmaq
- Allaha, hökmlərinə və elçilərinə könüldən itaət etmək
- Diqqətimizin həmişə açıq olması
- Aranı qarışdıran üslub və rəftardan çəkinmək, fəsad çıxarmamaq
- Mömin kimsəni qovmamaq
- Allaha, Qurana, müsəlmanlara sədaqət göstərmək
- Göstərilən gözəl əxlaqda, edilən xeyirli xidmətlərdə istiqrarlı olmaq
- Quranda bildirilən ibadət olaraq ehtiyat tədbirləri almaq
- Pisliyi ən gözəl şəkildə uzaqlaşdırmaq
- Davranış tərzində ən yüksək əxlaqı məqsəd qoymaq
- Xoş olmayan ləqəblər deməmək
- Din mövzusunda ağlı başında ciddi rəftar etmək, dinin oyun və əyləncə mövzusu ola bilməyəcəyini dərk etmək
- Allahın ayələrinin inkar edildiyi, lağ edildiyi, zarafatlar edildiyi mühiti tərk etmək
- Qaş-göz hərəkətləri ilə lağ edici rəftar göstərməmək
- Ana və ataya yaxşı davranmaq, yaşlılıq dövrlərində onları gözəlliklə sahiblənmək
- Yetimlərə gözəl davranmaq, onların haqlarına diqqət göstərmək
- Yetimə kömək etmək, yoxsulu doyurmaq üçün insanları təşviq etmək
- İstəyib dilənənlərin xətrinə dəyməmək
- İnfaq edərkən, insanlara nümayiş etməkdən və minnət etməkdən çəkinmək
- Malını gecə-gündüz, gizli-açıq, qıtlıqda və bolluqda infaq etmək
- Özünün sevdiyi gözəl və yaxşı olan şeyləri infaq etmək, bəyənmədiyi pis olanı başqasına verməkdən çəkinmək
- Allahın, infaqın əvəzini qat-qat artıracağını və böyük bərəkət verəcəyini bilmək
- Allaha adları ilə dua etmək
- Allaha yalvara-yalvara, içdən dua etmək
- Hikməti verənin Allah olduğunu unutmamaq və hikmət verməsi üçün Allaha dua etmək
- Dini təbliğ edərək insanları Allaha, islama dəvət etmək
- Əgər fayda verəcəksə, öyüd verib təbliğ etmək
- Dini təbliğdən ödəniş tələb etməmək
- Dini mövzularda heç kimi məcbur etməmək, təzyiq etməmək
- İsmətlərini qorumaq
- Evlərə girərkən salam vermək
- Evlərə icazə almadan və ev xalqına salam vermədən girməmək
- Salam veriləndə eynisi ilə və ya daha gözəli ilə cavab vermək
- Evlərə qapılarından daxil olmaq
- Qonaqpərvər olmaq, qonağa soruşmadan və yubatmadan gözəl yeməklər qonaq etmək
- İnsanlara qarşı lovğalanmamaq, hərəkətində, rəftarında, üslubunda həmişə alçaqkönüllü və təvazökar olmaq
- Qışqıraraq danışmamaq
- Gözəlliklər qarşısında “MaşaAllah” deyərək Allahı ucaltmaq
- Gələcəkdə ediləcək hər şey üçün “İnşaAllah” deyərək Allahı ucaltmaq və ancaq Allah istəsə, edə biləcəyini yadda saxlamaq
- Gələcəyə dair mövzuda “İnşaAllah” demeyi unutduğunda Allahı zikir etmək
- Allahın işarə etdiyi və araşdırmağımızı, düşünməyimizi istədiyi mövzulara yönəlmək
- İslama, Qurana xidmətdə heç bir şəkk-şübhəyə düşmədən ciddi səy göstərmək
- Allah yolunda mübarizə üçün hazırlıq etmək
- Allah yolunda lazım olduğu kimi və Quran ilə mübarizə aparmaq
- Allah yolunda mübarizədə heç vaxt istəksiz, şövqsüz rəftara girməmək
- İslam əxlaqını yaşamaqda ağır davranmamaq, zəiflik göstərməmək
- Yer üzündən fitnə qalxana qədər və din islam olana qədər mübarizə aparmaq
- Allah yolunda mübarizə aparan möminlərə Allahın kömək edəcəyini unutmamaq
- Lazım olduqda Allah üçün hicrət etmək, hicrət edənlərə sığınacaq vermək
- Günah etməkdən diqqətlə çəkinmək
- İsraf etməmək
- Rəftar və düşüncələrində şeytanın təsirinə girməkdən çəkinmək
- Şeytanın hiyləsinin zəif olduğunu, səmimi iman edənlər üzərində təsirinin olmayacağını bilmək
- Allahın nemətlərini həmişə xatırlamaq, anlatmaq və Allaha şükür etmək
- Allahdan bağışlanma diləmək və tövbə etmək
- Səhər vaxtı bağışlanma diləmək
- Digər müsəlmanlar üçün dua edərək bağışlanmalarını diləmək
- Allaha ümid edərək və qorxaraq dua etmək
- Allah yolunda səyahət etmək
- Əsas yurdumuzun Axirət olduğunu heç vaxt unutmadan hazırlıq etmək
- Yalnız Allaha qulluq etmək
Onların nə əti, nə də qanı, Allaha çatmaz. Ona yalnız sizin təqvanız çatar. Sizi doğru yola yönəltdiyinə görə Onu uca tutasınız deyə, bu heyvanları sizə beləcə ram etdi. Sən isə yaxşılıq edənləri müjdələ!
Bax belə! Hər kim Allahın haram buyurduqlarına hörmət etsə, bu, Rəbbi yanında onun üçün xeyirli olar. …
Bax belə! Hər kim Allahın ayinlərinə hörmət etsə, bilsin ki, bu, qəlblərin təqvasındandır.
Biz belə etdik ki, siz Allaha və Onun Elçisinə iman gətirəsiniz, ona kömək edəsiniz, onun hörmətini saxlayasınız və gecə-gündüz Allahı tərifləyəsiniz.
Onların ən insaflısı dedi: “Məgər mən sizə Allahın şəninə təriflər söyləyin deməmişdimmi?” Onlar dedilər: “Rəbbimiz pakdır, müqəddəsdir! Həqiqətən də, biz özümüzə zülm etmişik!” (Qələm surəsi, 28-29) ancaq tək Allaha ibadət edənlərdən və Ona şərik qoşmayanlardan olun! Kim Allaha şərik qoşsa, sanki o, göydən düşər, quşlar onu alıb aparar, yaxud külək onu sovurub uzaq bir yerə atar. (Həcc surəsi, 31)
Halbuki onlara, dini məhz Allaha məxsus edərək, həniflər kimi ibadət etmək, namaz qılmaq və zəkat vermək əmr olunmuşdu. Doğru din də elə budur!
Odur ki, siz axşama çatanda və səhərə çıxanda Allahın şərəfinə çoxlu tərif söyləyin. Göylərdə və yerdə həmd Ona məxsusdur. Axşam çağında da, günortaya yetişəndə də Onun şərəfinə təriflər deyin!
Onların dediklərinə səbir et. Günəş doğmamışdan və batmamışdan əvvəl Rəbbini həmd-səna ilə təriflə, gecənin bəzi saatlarında və gündüzün iki başında Ona təriflər de ki, bəlkə razı qalasan.
Təkcə Rəbbini uca tut!
De: “Özünə heç bir övlad götürməyən, mülkündə heç bir şəriki olmayan, aciz qalmamaqdan ötrü Özünə kömək edəcək heç bir dosta möhtac olmayan Allaha həmd olsun!” Onu tərifləyərək uca tut.
O dedi: “Ey Rəbbim! Mənim üçün bir əlamət təyin et”. Allah dedi: “Sənin əlamətin, üç gün insanlarla ancaq işarə ilə danışmaq olacaqdır. Həmin vaxtda Rəbbini çox yad et və səhər-axşam Onun şəninə təriflər de!”
O, mehrabdan öz qövmünün qarşısına çıxıb onlara işarə ilə başa saldı ki:
“Səhəraxşam Allaha təriflər deyin!”
Sən həmd-səna ilə Rəbbini təriflə və səcdə edənlərdən ol!
Sənə çoxlu təriflər deyək
Bu nur Allahın, tikilib ucaldılmasına və içində Öz adının zikr edilməsinə izin verdiyi evlərdədir. Orada səhər-axşam Ona təriflər deyirlər.
Ölməz, əbədi Yaşayana təvəkkül et və Onu həmd-səna ilə təriflə. Onun Öz qullarının günahlarından agah olması kifayətdir.
Ayələrimizə ancaq o kəslər iman gətirirlər ki, ayələrimiz onlara xatırlanarkən təkəbbür göstərmədən səcdəyə qapanır, Rəbbinə həmd-səna ilə təriflər deyirlər.
Səhər-axşam Onun şəninə təriflər deyin!
O, qınanmağa layiq olduqda balıq onu uddu. Əgər o, Allaha tərif deyənlərdən olmasaydı, balığın qarnında Qiyamət gününə qədər qalardı.
Onların dediklərinə səbir et və qüdrətli qulumuz Davudu yadına sal! O, daim Allaha üz tutardı. Biz dağları ona ram etmişdik. Onlar axşam çağı və səhər onunla birlikdə Allahın şəninə təriflər deyirdilər. Biz quşları da toplum halda ona ram etmişdik. Hamısı daima Allaha üz tutardı.
Biz Davuda Özümüzdən bir lütf bəxş etdik və buyurduq:
“Ey dağlar və quşlar! Onunla birlikdə Allahın şəninə təriflər deyin!” Biz dəmiri onun üçün yumşaltdıq.
Səbir et! Həqiqətən, Allahın vədi haqdır. Günahının bağışlanmasını dilə, axşamüstü və sübh çağı Rəbbini həmd ilə təriflə.
Əgər onlar təkəbbür göstərsələr bilsinlər ki, sənin Rəbbinin yanında olanlar gecəgündüz usanmadan Onun şəninə təriflər deyirlər.
Sən onların dediklərinə səbir et! Gün doğmamışdan əvvəl və batmamışdan əvvəl Rəbbini həmd ilə təriflə! Gecənin bir vaxtında və səcdələrdən sonra Onun şəninə təriflər de!
Sən öz Rəbbinin hökmünə səbir et! Həqiqətən, sən Bizim Gözlərimiz önündəsən. Yuxudan qalxdıqda Rəbbini həmd ilə zikr et! Gecənin bir vaxtında, bir də ulduzlar batandan sonra Onun şəninə təriflər de!
Elə isə Ulu Rəbbinin adına təriflər de!
Elə isə Böyük Rəbbinin adına təriflər de!
Haqqə surəsi, 52
Gecənin bir hissəsində Ona səcdə et və gecədə uzun müddət Onun şəninə təriflər de!
Ən Uca Rəbbinin adına təriflər de! (Əla surəsi, 1) həmd ilə Rəbbini təriflə və Ondan bağışlanmağını dilə. Həqiqətən, O, tövbələri qəbul edəndir! (Nəsr surəsi, 3)
Göylərdə və yerdə olanların hamısı Allahın şəninə təriflər deyir. O, Qüdrətlidir, Müdrikdir.
O, Xaliq, yoxdan Yaradan, Surətverən Allahdır. Ən gözəl adlar yalnız Ona məxsusdur. Göylərdə və yerdə olanların hamısı Onun şəninə təriflər deyir. O, Qüdrətlidir, Müdrikdir.
Göylərdə və yerdə olanların hamısı Hökmran, Müqəddəs, Qüdrətli, Müdrik Allahın şəninə təriflər deyir.
Göylərdə və yerdə olanların hamısı Allahın şəninə təriflər deyir. Hökm Onundur, həmd Ona məxsusdur. O, hər şeyə qadirdir.
Sən həmd-səna ilə Rəbbini təriflə və səcdə edənlərdən ol!