Përgjigje ndaj pretendimit “Në ajetet për ndërmjetësimin ka kontradiktë”

Shkolla tradicionale, e cila është shkaku i këtyre mendimeve të disa personave ateistë që pretendojnë se në ajetet për çështjen e ndërmjetësimit ka kontradiktë, i kanë shtrembëruar në kuptim ajetet për ndërmjetësimin. Librin, të cilin nuk mundën ta shtrembërojnë si tekst, me rivajete, e disa të tjerë sidomos për shkak të mendimeve të tyre me qëllim të keq, kanë bërë shtrembërime kuptimi mbi ajetet.

Ky shkrim i yni ka të bëjë me ajetet që e lidhin ndërmjetësimin me lejen dhe me përjashtimin, dhe do të jetë mbi mënyrën se si këto ajete, duke u devijuar në disa përkthime, janë bërë shkak për keqkuptim, dhe mbi mënyrën se si duhen kuptuar në të vërtetë ajetet e ndërmjetësimit me leje dhe me përjashtim.

Së pari, që çështja të kuptohet shumë më mirë, do të japim një informacion të shkurtër teknik. Do ta shpjegojmë shkurt pjesëzën “İLLA” që përdoret në ajetet e ndërmjetësimit me përjashtim. Cili është funksioni i pjesëzës “İLLA” dhe në çfarë rastesh përdoret? Kjo pjesëz është një fjalë e përbërë”. Kjo pjesëz, e formuar nga bashkimi i fjalëve “ İN” dhe “L”, me kalimin e kohës, si pasojë e shkrirjes së shkronjës “N” me “L”, është shndërruar në “İLL”.“İN”, është në turqisht “eğer, ise,” ndërsa -LÂ- është pjesëz mohimi dhe do të thotë “NUK ËSHTË, NUK KA, JO”! Pra, “İLL”, që është bashkimi i këtyre dy fjalëve, ka kuptimet “nëse jo, përkundrazi, përndryshe”. Më vonë kjo pjesëz, duke u shndërruar në pjesëz përjashtimi, është bërë element thelbësor i gramatikës së arabishtes!

Pa dyshim, në arabisht ka edhe pjesëza të tjera përjashtimi, për shembull si “gayri, maada, siva”, por tema jonë do të përqendrohet te “İLLA”. Kjo pjesëz e kufizon kuptimin e fjalisë dhe fjalinë para saj e bën të prerë duke e pohuar ose duke e mohuar, ndërsa fjalinë pas saj, duke e ndarë nga e mëparshmja, si të thuash ia këput lidhjen me fjalinë e mëparshme.

Le të shikojmë përkthimin e bërë me pjesëzën e përjashtimit “İLLA” në Suren Al-Asr: “Betohem në kohën, njerëzit janë në humbje, VETËM përveç atyre që besojnë, bëjnë vepra të mira dhe këshillojnë të vërtetën dhe durimin” Tani le ta përkthejmë duke i dhënë İLLA-s kuptimin “Nëse jo, ose …atëherë kjo është tjetër gjë”: “Betohem në kohën se NËSE nuk besojnë, nuk bëjnë vepra të mira dhe nuk këshillojnë të vërtetën dhe durimin, njerëzit janë në humbje” Meqë këtu “nëse” do të japë pamjen e pjesëzës së kushtit, përkthimi më i mirë pranë të saktës: “Betohem në kohën se njerëzit janë në humbje, Nëse besojnë, bëjnë vepra të mira, këshillojnë të vërtetën dhe durimin, atëherë kjo ËSHTË TJETËR GJË”

Tani, në dritën e këtyre shpjegimeve, le të shikojmë një shembull që shkakton konfuzion në disa ajete për ndërmjetësimin, më saktë ku është bërë përkthim problematik gjatë kalimit në përkthimin turqisht:

Allahu thotë se te ndërmjetësimi nuk mund të arrijnë as engjëjt edhe sikur ta duan, ndërsa kushti për ta arritur varet vetëm nga leja e Allahut. Edhe pse këtu nënvizon se engjëjt nuk e kanë të drejtën për të ndërmjetësuar, për fat të keq gjatë gjithë historisë islame disa tipa kanë thënë “Domethënë Allahu do të japë leje, prandaj e thotë kështu me përjashtim”.

Çështja e ndërmjetësimit në asnjë ajet të Kuranit nuk është në formën që vlen në besimin tradicional të ndërmjetësimit; “muslimanët mëkatarë të kërkojnë nga Allahu faljen e mëkateve të tyre me ndërmjetësimin e një personi tjetër”. Përkundrazi, edhe pse theksi është se ky është një besim i idhujtarëve dhe mbi refuzimin e këtij besimi, besimi tradicional i ndërmjetësimit e ka përvetësuar këtë dhe mbi këtë është themeluar një fe e veçantë. Besimi tradicional, që nuk mundi të hyjë në asnjë shkatërrim mbi ajetet që e refuzojnë krejtësisht ndërmjetësimin, duke parë ajetet për lejen dhe përjashtimin dhe duke thënë “shih, paskan qenë disa që u është dhënë leje, domethënë ata do të ndërmjetësojnë”, me dije ose pa dije (Zoti na ruajt) ka shkuar në rrugën e leximit të Kuranit si një libër me kontradikta dhe me një logjikë që mbulon ajetet e tjera. Tani le t’i shqyrtojmë këto ajete që i janë nënshtruar shtrembërimit të kuptimit;

Fjalia në këtë ajet “kush është ai që do të ndërmjetësojë pa lejen e Tij?”, me një lexim me paragjykim i është nënshtruar shtrembërimit të kuptimit në formën ” nëse jep leje, disa do të ndërmjetësojnë”. Ndërsa sikur Kurani të ishte lexuar me logjikën ” çfarë thotë Kurani për këtë çështje”, do të ishte kuptuar kuptimi i vërtetë i idesë së ndërmjetësimit në Kuran dhe, duke u hedhur poshtë ai besim që idhujtarët ua kishin ngarkuar hyjnive të tyre të rreme që i kishin adhuruar përveç Allahut, dhe se ndërmjetësit që ata idhujtarë kishin marrë përveç Allahut janë të krijuar, duhet të kuptohet nga fjalia me përkthim ” I di ato që kanë bërë dhe ato që do të bëjnë,”, kujtohet se autoriteti për të ndërmjetësuar nuk do t’i përkasë askujt tjetër përveç Allahut, që i di të gjitha të krijesave. Për çështjen e lejes në ajetin 3 të sures Junus duhet të kuptohet në të njëjtën mënyrë si me ajetin 255 të sures Al-Bakara.

Ky ajet është një nga ajetet që i është nënshtruar shtrembërimit të kuptimit si nga përkthimi, ashtu edhe nga një lexim i shkëputur nga konteksti. Shtrembërimi i kuptimit me lexim të shkëputur nga konteksti është si rezultat i leximit të këtij ajeti me metodën e zgjedhjes me piskatore ndërsa nëse lexohet në unitetin e temës duke filluar nga ajeti 77, në ajetin 72 të sures Merjem deklarohet kush e ka marrë besëlidhjen dhe se atyre mohuesve nuk u është dhënë një besëlidhje e tillë, se ata të cilëve u është dhënë besëlidhja janë të devotshmit dhe se edhe ata janë shpëtuar nga Allahu. Kur shikojmë kontekstin e ajeteve, hidhet poshtë besimi se një mohues në ahiret do të ndërmjetësohet me pasuri dhe fëmijë, njoftohet se ata që do të kenë ndërmjetësim do të marrin besëlidhjen e ndërmjetësimit vetëm në këmbim të besimit dhe veprave të mira, se të tjerëve nuk u është dhënë një premtim i tillë, përkundrazi se këta do të dënohen me xhehenem. Nëse vihet re, nuk bëhet fjalë për ndonjë autoritet ndërmjetësimi për askënd përveç Allahut.

Ajeti 109 i sures Ta-Ha është një nga ajetet që i është nënshtruar shtrembërimit si përkthim. Në shumë përkthime, si pasqyrim i besimit të gabuar të ndërmjetësimit, në përputhje me besimin se dikush tjetër përveç Allahut ndërmjetëson, është dhënë përkthimi “Atë ditë nuk bën dobi ndërmjetësimi i askujt tjetër përveç atij të cilit i Gjithëmëshirshmi i ka dhënë leje dhe me fjalën e të cilit është i kënaqur.” Fjala e gabuar është përkthimi në formën ” başkasının”, ndërsa përkthimi i drejtë duhet të jetë në formën ” başkasına”.

Në këto ajete të sures Al-Enbija hidhet poshtë besimi i gabuar i idhujtarëve për engjëjt dhe deklarohet se vendi i tyre te Allahu është vetëm robër të nderuar. Kur shikojmë ata për të cilët do të ndërmjetësojnë, njoftohet se nuk janë “tjetërkush përveç atij që ka arritur kënaqësinë e Allahut”. Tani atyre që mbrojnë besimin e gabuar të ndërmjetësimit u bëjmë këtë pyetje, a mund të ketë nevojë për ndihmë nga dikush tjetër ai që ka arritur kënaqësinë e Allahut? Përgjigjja, sigurisht jo,..

Në këtë ajet, përsëri në përputhje me besimin e gabuar të ndërmjetësimit, në shumë përkthime, duke u përkthyer në formën “Pranë Tij, askush tjetër përveç atij të cilit i ka dhënë leje nuk mund të ndërmjetësojë. Më në fund, kur iu largua frika nga zemrat: Çfarë tha Zoti juaj? thanë. Të vërtetën, thanë. Dhe Ai është Alijj, është Kebir”, është bërë përpjekje që t’i jepet e drejta e ndërmjetësimit dikujt tjetër përveç Allahut. Nëse vihet re, theksohet se, sipas ajetit “maliki yevmiddin” ku pasi të jenë bërë llogaritë shpërblimet janë dhënë si “e drejtë”, në atë ditë autoriteti i përket vetëm Atij.

Kur këtë dhe ajete të ngjashme t’i kuptojmë përsëri brenda kornizës së ajetit 44 të sures Az-Zumer, do të jetë kuptuar mesazhi i Kuranit për ndërmjetësimin.

Si përfundim, që në Kuran, i cili është një libër pa kontradikta, një pjesë e ajeteve të thotë “Ndërmjetësimi është vetëm i Allahut” ndërsa një pjesë e ajeteve, Zoti na ruajt, të thotë “Dikujt tjetër përveç Allahut do t’i jepet leje për ndërmjetësim”; kjo nuk është e mundur. Zoti ynë na bëftë të arrijmë ndërmjetësimin e Tij inshaAllah.