A është padrejtësi që në trashëgimi burri merr dy pjesë dhe gruaja një?

Para se të hyj në temën e trashëgimisë, dua të kujtoj disa detaje nga Kurani. Në Islam gruaja dhe burri janë plotësisht të barabartë për sa i përket veprës. Në Kuran drejtimi është në formën ”thuaju burrave besimtarë dhe grave besimtare”. Askush nuk është më i lartë se askush. Allahu në ajet thotë ”Kushdo, qoftë burrë, qoftë grua, që si besimtar bën një vepër të mirë, pa asnjë dyshim Ne do ta bëjmë të jetojë një jetë të bukur dhe shpërblimin e tyre do t’ua japim patjetër me më të bukurën e asaj që kanë bërë.” (Surja An-Nahl, 97). Epërsia është vetëm sipas takvasë. Edhe kjo është tek Allahu. ”Më i larti juaj tek Allahu është (jo për nga raca a prejardhja) ai që është më përpara në takva.” (Surja Al-Huxhurat, 13)

Ajo që e bën të ndryshëm gruan dhe burrin në jetën e kësaj bote janë strukturat e tyre biologjike dhe emocionale. Allahu u ka dhënë të dy gjinive veti dhe aftësi të ndryshme. Por këto veti nuk e bëjnë njërin më të lartë se tjetrin. Burri është i aftë në çështjet që kërkojnë forcë fizike. Inteligjenca emocionale dhe pjellshmëria e gruas janë gjithashtu një veti që burri nuk e ka.

Sipas Kuranit edhe burri edhe gruaja mund të punojnë. “Burrave u takon pjesë nga ajo që kanë fituar, (ashtu si) edhe grave u takon pjesë nga ajo që kanë fituar.” (Surja An-Nisa, 32) Por përgjegjësia për mbajtjen materiale të shtëpisë i është dhënë burrit. Kjo nuk do të thotë se burri është në pozitë drejtuesi në shtëpi. Sepse Allahu njofton se besimtarët të gjitha punët e tyre i bëjnë me këshillim. Kjo gjendje vlen edhe mes bashkëshortëve. Burri, për shkak se e mban shtëpinë, nuk e ka vetëm ai të drejtën e fjalës.

Në ajetin 34 të sures An-Nisa, Allahu me shprehjen ”erricalü kavvamune alennisai” thotë ”burrat i mbikëqyrin gratë” ose ”burrat janë përgjegjës për jetesën e grave”. Gruaja për të cilën flitet mund të jetë; bashkëshortja, motra, nëna, vajza…
Burrat i mbikëqyrin gratë. Sepse Allahu secilit i ka dhënë aftësi dhe veti të ndryshme. Kështu, burrat janë përgjegjës për jetesën e shtëpisë… (Surja An-Nisa, 34)

Tani le të vijmë te ajeti 11 i sures An-Nisa, që ateistët e nxjerrin shumë në diskutim për çështjen e trashëgimisë;
“Allahu ju këshillon për fëmijët tuaj. Mashkulli merr dyfishin e pjesës së femrës. “

Kur e lexoni vetëm këtë pjesë të ajetit, pa menduar thellë, pa gjykuar, pa e zotëruar Kuranin në tërësi, mund të kujtoni sikur gruaja lihet në plan të dytë ose shtypet. Ndërsa gjendja nuk është aspak ashtu si e kujtoni. Tani le të shohim pjesën e fundit të ajetit;
“… Të gjitha këto përqindje ndarjeje vijnë pas testamentit që ka bërë i vdekuri dhe pas shlyerjes së borxheve. ” (Surja An-Nisa, 11)

Këtu ka një detaj interesant që ka shpëtuar nga vëmendja, ndoshta edhe është shpërfillur. Nëse keni vënë re, nuk thotë se nga e gjithë trashëgimia mashkullit i jepen dy pjesë dhe vajzës një. Kjo thuhet për paratë ose pasurinë që mbetet pas testamentit dhe shlyerjes së borxheve. Babai, nëse dëshiron, mund ta ndajë pasurinë e tij në mënyrë të barabartë mes vajzës dhe djalit. Ose mund t’i japë pjesë më të madhe atij që është kujdesur për të në pleqëri ose atij që ka më shumë nevojë. Më pas, nëse babai ka borxh, borxhi shlyhet me paratë e tij etj… që mbeten jashtë testamentit. Nëse ende mbetet një sasi, ajo ndahet dy për djalin, një për vajzën.

Kjo ndarje vlen për trashëgiminë që babai ua lë fëmijëve të tij. Dhe në testament parimi është drejtësia. Sipas ajetit 180 të sures Al-Bakara, kur vjen vdekja, është bërë farz që personi të bëjë testament. Në ajetin 182, ndërsa, është thënë se në rast se testamentlënësi tregon prirje drejt padrejtësisë duhet të pajtohen palët.

Ka edhe një ndarje që bëhet nëse burri ose gruaja që lë trashëgimi nuk ka bashkëshort dhe fëmijë. <!-- editor -->Këtu, në rastin e përmendur në An-Nisa 12, vëllezërit e motrat e të vdekurit, qofshin meshkuj, qofshin femra, bëhet ndarje e barabartë.<!-- /editor -->

Tani dua të vij te detajet që dhashë në pjesën e parë të shkrimit tim. Në ajetin 34 të sures An-Nisa kishte një dispozitë se burri është përgjegjës për jetesën e grave (Nënë, bashkëshorte, vajzë, motër). Sipas ajetit se grave dhe burrave u takon pjesë nga ajo që kanë fituar, thuhej se edhe gruaja mund të punojë si burri. Por puna e gruas nuk ishte për të mbajtur shtëpinë. Jeta është e përbashkët, sigurisht edhe gruaja mund të kontribuojë në jetesën e shtëpisë. Por Allahu i ka siguruar gruas një privilegj në këtë çështje dhe, sado e pasur të jetë ajo, përgjegjësinë e jetesës së shtëpisë ia ka ngarkuar burrit. Gruaja është e lirë ta shpenzojë atë që fiton si të dojë.
Përfundimi ku dua të arrij prej këtej është ky;
1- Burri në trashëgimi merr dy pjesë nga paratë që mbeten pas testamentit dhe borxhit. Por pjesa që merr ai gjithsesi nuk do të jetë e konsiderueshme Allahu alem. Sepse në Islam e gjithë pasuria që tepron mbi nevojën jepet si infak. Pra, u shpërndahet jetimit, të varfrit, atij që ka mbetur në rrugë. Grumbullimi dhe mbledhja e pasurisë është e ndaluar. Pasuria që do të mbetet si trashëgimi me siguri do të jetë shtëpi, vend pune, makinë, vresht e kopsht, kafshë…

Burri është përgjegjës për jetesën e motrës, të nënës, dhe kur martohet, të bashkëshortes.

2- Sipas së drejtës islame, burri, kur martohet, është i detyruar t’i japë gruas mehr. Mehri është një pasuri ose para që nuk i jepet familjes së vajzës, por drejtpërdrejt gruas.

Në këtë ajet që tregohet si provë se gruaja shtypet dhe është në plan të dytë, kur e merrni Kuranin në tërësi, shihni se sa e nderuar mbahet gruaja. Islami është sistemi i vetëm ku gruaja është më e respektuar, ku të drejtat e saj mbrohen e ruhen më shumë.