Përgjigje ndaj pretendimeve orientaliste që parashtrojnë domosdoshmërinë e të kuptuarit të Kuranit përmes etimologjisë së fjalëve dhe koncepteve me origjinë jo arabe

Fjala e Allahut, Kurani, është një tekst që përfshin shpalljen e dërguar mbi gjuhën arabe. Çdo njeri me nivel mesatar inteligjence që e njeh gjuhën arabe në formën që kishte në epokën kur u shpall Kurani, mund ta kuptojë Kuranin shumë qartë.

Ky pretendim, më shumë se sa të jetë thjesht një pretendim subjektiv, është i qartë nga vetë ajetet e fjalës së Allahut që e shpjegojnë veten. Vetë ky tekst, në këtë kuptim, na e njofton një pretendim të tillë në ajete të ndryshme.
Në fund të fundit, Kurani që e parashtron këtë pretendim duhet të jetë provuar edhe nga njerëzit që jetonin në atë epokë. Pra, nëse e mendojmë për këtë epokë, ekziston një tekst dhe ky tekst pretendon se është shumë i qartë dhe i kuptueshëm. Në rast se bashkëbiseduesi i tij nuk do ta kuptonte këtë tekst, që në fillim do të krijohej një gjendje që bie ndesh me jetën. Kjo është një gjendje në kundërshtim me arsyen.

Allahu ka njoftuar se do ta ruajë Kuranin deri në Ditën e Kiametit. Besimtarët që e dinë se Kurani është i vlefshëm deri në Kiamet dhe se do të ruhet, e përjetojnë qetësinë dhe sigurinë e kësaj. Kurani është një libër, për çdo vendim dhe çdo urdhër të të cilit njeriu është plotësisht i sigurt dhe të cilit do t’i bindet me ndërgjegje të lirë dhe të qetë. Që njerëzit të kenë një udhërrëfyes kaq “të sigurt” është një begati dhe mëshirë shumë e madhe e dhënë nga Allahu.
Si një lehtësim, që njerëzit ta kapin dhe ta kuptojnë më lehtë, Allahu i ka shpjeguar ajetet në Kuran në forma të ndryshme. Allahu e njofton këtë stil të Kuranit në ajetet e Tij kështu:
“Betohemi, Ne u sollëm atyre një Libër; për të qenë udhëzim dhe mëshirë për një popull që do të besojë, e shpjeguam atë në forma të ndryshme, duke u mbështetur në një dije.” (Surja Al-A'raf, 52)
“Shih, si i shpjegojmë ajetet në forma të ndryshme, që ata t’i kapin e t’i kuptojnë mirë?” (Surja Al-An'am, 65)
Përkundër këtyre vendimeve të Allahut, një nga gabimet e rëndësishme në të cilat bien njerëzit në përgjithësi, është të menduarit se Kurani nuk është i kuptueshëm nga çdo njeri. Shumica e njerëzve kujtojnë se për ta lexuar, për ta kuptuar dhe për ta jetuar Kuranin nevojitet një arsimim që zgjat shumë vite. Pjesa më e madhe e personave që arrijnë në këtë gjykim, në fakt, nuk e kanë lexuar Kuranin qoftë edhe një herë. Ose e kanë lexuar, por nuk janë përpjekur ta kuptojnë, që në fillim e kanë kushtëzuar veten se nuk do t’i kuptojnë ajetet.
Ndërkohë Kurani, siç e njofton Allahu në ajetet e Tij, është krejtësisht i qartë. Prandaj çdo njeri që e lexon Kuranin me sinqeritet mund ta kuptojë lehtësisht. Që gjuha e Kuranit është jashtëzakonisht e kuptueshme, është një begati shumë e madhe për njerëzit. Madje Allahu, në një ajet të Tij, e njofton kështu se e ka lehtësuar Kuranin që njerëzit ta lexojnë dhe ta kuptojnë rehat:
“Ne e kemi lehtësuar këtë (Kuranin) me gjuhën tënde, që t’u japësh përgëzim të devotshmëve dhe ta paralajmërosh e ta frikësosh një popull që kundërshton.” (Surja Merjem, 97)
Ndërsa Allahu, si rezultat i mëshirës dhe dhembshurisë së Tij, e ka lehtësuar kaq shumë fenë e Tij për të kuptuarit e njerëzve, ajo që i takon njeriut është vetëm të mendojë për ato që Allahu ka njoftuar dhe t’i zbatojë ato. Mirëpo, shumë njerëz, ndonëse ekziston një rrugë kaq e lehtë, preferojnë atë që është e vështirë. Kërkojnë për vete udhërrëfyes të gabuar dhe jetojnë larg Kuranit, nga i cili mund të mësojnë qëllimin e jetës së tyre dhe i cili do të bëhet shkak për shpëtimin e tyre të përjetshëm.

Në kundërshtim me pretendimin e vetë fjalës së Allahut, Kuranit, ekzistojnë punime të gjata dhe të zellshme të dy shkollave kryesore, në kuptimin e bërjes së tij të pakuptueshëm. Njëra prej tyre, për fat të keq një pretendim vendës (!), është shkolla tradicionaliste që beson se Kurani mund të kuptohet vetëm duke njohur kulturën e transmetimeve. Sipas tyre, ta kuptosh Kuranin nuk është aq e lehtë. Nevojiten dije të veçanta si hadithi, sebebi nuzul etj. Meqë kjo çështje nuk është tema e artikullit tonë, nuk po ndalem në të. Shkolla e dytë është pretendimi i veçanërisht orientalistëve ateistë dhe të krishterë/hebrenj. Sipas këtij mendimi, arabishtja tashmë është një gjuhë me bazë aramaike-siriake. Pra, pa iu referuar etimologjisë së fjalëve që kanë hyrë në arabisht nga këto gjuhë, ky tekst tashmë nuk mund të kuptohet. Sipas kësaj, pothuajse çdo fjalë që gjendet në Kuran duhet të kuptohet sipas bazës së saj etimologjike.
Qëllimi i këtyre pretendimeve orientaliste të këtij lloji, të zhveshura nga sinqeriteti, nuk është gjë tjetër veçse të tërheqë një perde të fortë përpara cilësisë së Kuranit të qenit krejtësisht i qartë dhe i kuptueshëm, që është pretendim i vetë tij.
Jo vetëm për Kuranin, por edhe në kuptimin e metodave të të kuptuarit të të gjitha teksteve të shkruara deri më sot, ky është një detyrim i paqëndrueshëm. Mjafton të njihen kuptimet e fjalëve në epokën kur u shkrua teksti. Debatet etimologjike nuk shërbejnë për ta kuptuar më mirë atë tekst, por e bëjnë plotësisht të pakuptueshëm. Sepse çdo gjuhë ka veçori që ndryshojnë me kohën dhe krijojnë zhvendosje kuptimi. Le të përpiqemi ta hapim këtë me një shembull të vetëm. Për shembull, para jo më shumë se njëzet vjetësh, folja ” iğfal etmek ” përdorej në kuptimin mashtroj. Ndërsa tani përdoret pothuajse tërësisht në kuptimin përdhunoj.

Për shembull sot, nëse kjo fjalë gjendet në aktakuzën e ndonjë prokurori, kuptimi i saj është krimi i përdhunimit. E sakta është pikërisht kuptimi i sotëm. Por një gjykatës që e lexon aktakuzën sipas etimologjisë së fjalës, fare mirë mund ta kuptojë këtë si mashtrim të njeriut. Pra, ajo që ka rëndësi është kuptimi i fjalës në epokën kur është shkruar. Edhe vetëm ky shembull i thjeshtë dhe i vetëm i hedh poshtë këto argumente të orientalistëve, larg sinqeritetit.

Nëse orientalistët, për të kuptuar disa koncepte kuranore, në vend që t’i drejtoheshin aramaishtes, siriakishtes, Teuratit, Inxhilit, persishtes ose greqishtes, do t’i ishin drejtuar vetë Kuranit, do ta kishin mësuar me një metodë më të lehtë dhe më praktike se çfarë kuptimi kanë këto fjalë. Për të ndjekur një metodë të tillë nuk është e domosdoshme të besosh në Kuran. Nëse Kurani shqyrtohet me sy objektiv; mund të shihet lehtësisht se ai e përdor gjuhën në mënyrë shumë të ndjeshme, i zgjedh fjalët me kujdes dhe e shpjegon kuptimin e një fjale në ndonjë ajet me një ajet tjetër. Aq sa, nëse fjalët e Kuranit, duke marrë parasysh përdorimet e ndryshme dhe rrënjën e tyre, i nënshtrohen një analize krahasuese brenda Kuranit, shumë ajete mund të kuptohen pa iu drejtuar fare ndonjë burimi apo gjuhe tjetër. Kurani, me të vërtetë, është një libër që e shpjegon vetveten dhe që e mëson Allahu.

Po ndaj edhe një shembull të MARRË që e tregon këtë çështje shumë më gjerësisht:

Supozoni se në një faqe interneti lexuat këtë lajm:

“Şeyh Osman, i ardhur nga shkretëtira e Arabisë, me shtatë aptal rreth tij, pasi piu tetë litra vişne şarabı në restorantin e hotelit të quajtur Şirin Turkey, duke iu kthyer vajzës ukala në krahun e burrit që doli nga ceremonia e nişan-it në sallën e madhe të hotelit dhe babait të saj: “Bija ime, je shumë me fat. Nişanlı-ja yt është edhe bodur, edhe kel, edhe serbest meslek sahibi, edhe cimri. Nuk do të të duhet ta kesh xhelozi. Allahu jua caktoftë martesën! Mesut kılsın!” tha.”

Një orientalist larg sinqeritetit, pasi t’jua tërheqë vëmendjen se në turqisht kanë kaluar shumë fjalë nga arabishtja, persishtja, mongolishtja dhe madje anglishtja, duke përdorur dijen e tij etimologjike do të bëjë këto analiza dhe spekulime:

Şeyh: arabisht. Do të thotë i moshuar, plak.
Osman: arabisht. Këlysh gjarpri.
Aptal: arabisht. Zëvendësues. Kalender. Lypës
Turkey: anglisht. Gjel deti.
Şarap: arabisht. Pije freskuese, pije.
Nişan: armenisht. Simbol, veçanërisht kryq.
Ukala: arabisht. Të mençurit
Serbest: persisht. Lidhëse koke; i lidhur, i dokumentuar.
Cimri: persisht. I degjeneruar, i ulët.
Kıl: mongolisht. Qime bishti
Pasi t’i ndajë të dhënat e mësipërme, orientalisti e kthen kuptimin “e vërtetë” të lajmit të mësipërm në këtë kuptim absurd:

“Këlyshi i moshuar i gjarprit, i ardhur nga shkretëtira e Arabisë, me shtatë lypës rreth tij, pasi piu tetë litra lëng vishnjeje në restorantin e hotelit të quajtur Şirin Gjel Deti, duke iu kthyer vajzës së mençur në krahun e burrit që doli nga ceremonia e kryqit në sallën e madhe të hotelit dhe babait të saj: “Bija ime, je shumë me fat. I kryqi yt është edhe bodur, edhe kel, edhe me profesion të dokumentuar, edhe i degjeneruar e i ulët. Nuk do të të duhet ta kesh xhelozi. Allahu jua caktoftë martesën! (E shikoi babanë dhe) Mesut, ti je njeri kıl!” tha.

Të gjitha gjuhët që fliten mbi tokë ose që janë zhdukur sociologjikisht kanë evoluar nga gjuhë të tjera dhe/ose janë ndikuar prej tyre. Çdo gjuhë, natyrisht, nga gjuhët e tjera që kanë zënë vend në gjeografinë e afërt, në kuptimin e disa koncepteve dhe fjalëve, shfaq përshkueshmëri reciproke me dendësi të ndryshme. Por tekstet e shkruara në këtë gjuhë që, këtu përfshihet edhe Kurani. Përpjekja për t’u dhënë kuptim sipas origjinës etimologjike është një veprim shumë i pasinqertë i bërë me qëllim që ky mesazh Hyjnor të mos kuptohet…