Дүйнө оюн жана көңүл ачуу жайыбы?

Жетиштүү ойлонулбай айтылган дагы бир карама-каршылык дооматына жооп берели.

Аль-Анам сүрөсүнүн 32-аятында Аллах “Дүйнө жашоосу оюн жана көңүл ачуудан башка эч нерсе эмес” дейт. Аль-Анкабут сүрөсүнүн 64-аятында да “Бул дүйнө жашоосу (өзүнчө) убактылуу ырахаттар жана алаксуудан башка эч нерсе эмес…” деген окшош эскертүү бар.

Дооматка ылайык бул эки аятта Аллах дүйнө жашоосу оюн жана көңүл ачуудан башка эч нерсе эмес экенин билдирип жатып; Ад-Духан сүрөсүнүн 38-аятында “Биз асмандарды, жерди жана экөөнүн ортосундагыларды оюн жана көңүл ачуу болсун деп жараткан жокпуз.” деп карама-каршылыкка кабылууда. (Кудай сактасын)

Албетте, аяттардын ортосунда карама-каршылык жок. Алгачкы эки аяттын алдындагы аяттарды окуганыңарда, Аллахка жолугууну жалган деп эсептеген адамдар жөнүндө сөз болгонун көрөсүңөр. Тиешелүү алгачкы эки аятта бул адамдардын жашоосу сүрөттөлөт. Каапырлыктын дүйнө жашоосу оюн, убактылуу ырахаттар жана көңүл ачуудан турары билдирилет. Ад-Духан сүрөсүнүн 38-аятында болсо Аллах дүйнө жашоосун оюн жана көңүл ачуу болсун деп жаратпаганы эскертилет. Башкача айтканда, акыретке ыйман келтирбегендердин кылган катасы баса белгиленет жана андан кийин “Чындыгында акырет журту болсо, чыныгы жашоо ошол. Эгер билишсе эле.” деп айтылып, алар алаксып жүргөн дүйнө жашоосу бош экени, чыныгы жашоо жана журт акыретте экени айтылат.

“Аллах müteşabih (окшош), эки-экиден турган Китеп катары сөздүн эң сонунун түшүрдү…” (Аз-Зумар сүрөсү, 23) дейт аятта. Эки-экиден, окшош сүрөттөөлөр Куранда көп кездешет. Мисалы, бир аятта Аллах “Жер бетинде, аларды солкулдатпасын деп, туруктуу тоолорду жараттык…” (Аль-Анбия сүрөсү, 31) дейт. Башка аятта болсо “Тоолорду көрөсүң да, катып калган деп ойлойсуң; а бирок алар булуттардын сүрүлүшүндөй сүрүлүп жүрөт…” (Ан-Намл сүрөсү, 88) дейт. (1) Бул аяттар эки-экиден турган окшош баяндар. Курандын өзгөчө жана артыкчылыктуу баян өзгөчөлүгүн бизге көрсөтөт.

Аллах “Анын ичинен Китептин энеси (негизи) болгон аяттардын бир бөлүгү muhkem; калгандары болсо müteşabih. Жүрөктөрүндө кыйшаюу барлар бүлүк чыгаруу жана болбогон жоруктарын кылуу үчүн анын müteşabih болгонуна ээрчишет…” (Аал Имран сүрөсү, 7) деп, мындай аяттарга илинип болбогон жоруулар менен карама-каршылык издеген жана бүлүк чыгаргандар жүрөктөрүндө оорусу барлар экенин билдирет.

Жыйынтыгында аяттардын ортосунда эң кичинекей да карама-каршылык жок.