Rehbere dön
AZTRENDEFRESNLRUITSQBSROKYDA

Kuran’da Sevgiden Bahsedilmiyor mu?

Kuran, Allah’ın insanları güzel ahlaka iletmek için indirdiği Hak Kitaptır. Bu ahlak, sevgi, merhamet, hoşgörü ve sözün en güzel olanını esas alan temeller üzerine kurulmuştur. ”İslam” kelimesi Arapça ”barış” kelimesinden türemiştir. Allah İslam’ı, insanların sevgi ve barışa dayalı bir yaşam sürmeleri için göndermiştir.

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱدْخُلُوا۟ فِى ٱلسِّلْمِ كَآفَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا۟ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَٰنِ إِنَّهُۥ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ

Ey iman edenler, hepiniz topluca “barış ve güvenliğe (Silm’e, İslam’a) girin ve şeytanın adımlarını izlemeyin. Çünkü o, size apaçık bir düşmandır. (Bakara Suresi, 208)

Allah insanları inançları konusunda özgür bırakmıştır. ”Dinde zorlama (ve baskı) yoktur.” (Bakara Suresi, 256) Dileyen dilediğine inanır. Müslümanın görevi yumuşak ve güzel sözle insanlara ”iyiliği emredip kötülükten sakındırmak”tır. Allah, Firavun gibi bir azgına dahi “Ona yumuşak söz söyleyin, umulur ki öğüt alıp-düşünür veya içi titrer-korkar.” (Taha Suresi, 44) der. Kuran’da daima yumuşak huylu olmak, kaba ve katı yürekli olmaktan sakınmak ve iyilik yapmak öğütlenir.

”Allah’tan bir rahmet dolayısıyla, onlara yumuşak davrandın. Eğer kaba, katı yürekli olsaydın onlar çevrenden dağılır giderlerdi…” (Ali İmran Suresi, 159) Yumuşak ve hoşgörülü üslup birleştirici; kaba ve katı yürekli olmaksa birliği bozan bir davranış biçimidir.

Kitap Ehli’ne Sevgi

Müslümanlar, Kuran’da ‘Kitap Ehli’ olarak tanımlanan Musevi ve İsevilere derin bir sevgi, merhamet ve adaletle davranırlar. “Allah, sizinle din konusunda savaşmayan, sizi yurtlarınızdan sürüp-çıkarmayanlara iyilik yapmanızdan ve onlara adaletli davranmanızdan sizi sakındırmaz. Çünkü Allah, adalet yapanları sever.” (Mümtehine Suresi, 8) Ayetinden de anlaşıldığı üzere, din konusunda müslümanlarla olumsuz bir mücadele içinde olmayanlara iyilikle ve adaletle davranılır. Bir başka ayette Allah, ”Onlardan, iman edenlere sevgi bakımından en yakın olarak da: “Hristiyanlarız” diyenleri bulursun.” (Maide Suresi, 82) der.

Eşler Arasındaki Sevgi

Allah, cennette eşlerin birbirlerine sevgiyle tutkun olduklarından bahseder. ”Eşlerine sevgiyle tutkun (ve) hep yaşıt…” (Vakıa Suresi, 37) Cennet ahlakını dünyada yaşama gayreti içinde olan müminler, dünyadaki eşlerine de sevgi ve merhamet duygularıyla bağlı olurlar.

”Onda ‘sükun bulup durulmanız’ için, size kendi nefislerinizden eşler yaratması ve aranızda bir sevgi ve merhamet kılması da, O’nun ayetlerindendir… ” (Rum Suresi, 21) Gerçek sevgi, Kuran ahlakının yaşanması ile elde edilir. Merhamet sevginin bir parçasıdır. Kişi sevdiğine merhamet eder, merhamet ettiğine de sevgi besler.

Peygamberlerin ve İman Edenlerin Sevgide Duyarlı Olmaları

Hz. Muhammed’in merhameti, müminlere olan sevgisi ve düşkünlüğü, Müslümanlar için çok güzel bir örnek oluşturur. Allah Kuran’da Hz. Muhammed’in bu üstün ahlakından şöyle bahseder:

لَقَدْ جَآءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِٱلْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ

Andolsun size, içinizden sıkıntıya düşmeniz O’nun gücüne giden, size pek düşkün, müminlere şefkatli ve esirgeyici olan bir elçi gelmiştir. (Tevbe Suresi, 128)

Kuran’da Hz. Yahya için Allah, ”Katımız’dan ona bir sevgi duyarlılığı ve temizlik (de verdik). O, çok takva sahibi biriydi.” (Meryem Suresi, 13) der. Sevgi duyarlılığı ve temizlik mümin alametidir.

”İman edenler ve salih amellerde bulunanlar ise, Rahman (olan Allah), onlar için bir sevgi kılacaktır.” (Meryem Suresi, 96) Ayetten anlaşıldığı gibi Allah, iman edenlerin içinde sevgi oluşturur.

Güzel Söz, İyilik, Sabır ve Merhamet Sevgiye Vesile Olur

İslam’ın güzel ahlakını tüm insanlara tebliğe niyet eden birinin, o ahlakı üzerinde barındırıyor olması gerekir. Zira en güzel tebliğ örnek olmaktır. ”İyilikle kötülük eşit olmaz. Sen, en güzel olan bir tarzda (kötülüğü) uzaklaştır; o zaman, (görürsün ki) seninle onun arasında düşmanlık bulunan kimse, sanki sıcak bir dost(un) oluvermiştir.” (Fussilet Suresi, 34) Ayetten de anlaşıldığı gibi kötülüğü en güzel şekilde uzaklaştırmak, iyiliği esas almak, düşmanın olan kişi ile aranda sevgi oluşturacak bir sonuca vesile olur.

Allah ”Kullarıma, sözün en güzel olanını söylemelerini söyle. Çünkü şeytan aralarını açıp bozmaktadır.” (İsra Suresi, 53) der. Ayette sözün sadece güzelini söylemek emredilmiyor. En güzelini söyleyin deniyor. Bu da namaz gibi bir ibadettir. Ve müminler insan ayrımı yapmadan, ateiste, budiste, Kitap ehline, zengine, fakire… sözün en güzelini söylemekle sorumludurlar. Bu önce kişiler, sonra toplumlar arasındaki sevgi bağlarının güçlenmesine vesile olacaktır.

أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِى ٱلسَّمَآءِ

Görmedin mi ki, Allah nasıl bir örnek vermiştir: Güzel bir söz, güzel bir ağaç gibidir ki, onun kökü sabit, dalı ise göktedir. (İbrahim Suresi, 24)

وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ ٱجْتُثَّتْ مِن فَوْقِ ٱلْأَرْضِ مَا لَهَا مِن قَرَارٍ

Kötü (murdar) söz ise, kötü bir ağaç gibidir. Onun kökü yerin üstünden koparılmış, kararı (yerinde durma, tutunma imkanı) kalmamıştır. (İbrahim Suresi, 26)

İman edenler için ”sabrı birbirlerine tavsiye edenlerden, merhameti birbirlerine tavsiye edenlerden olmak.” (Beled Suresi, 17) önemli bir konudur.

Affetmek Sevgiye Vesile Olur

Her sorun sevgi, merhamet, sabır ve anlayışla çözülür. Allah Kuran’da insanlara affedici olmaları gerektiğini şöyle öğütler:

وَلَا يَأْتَلِ أُو۟لُوا۟ ٱلْفَضْلِ مِنكُمْ وَٱلسَّعَةِ أَن يُؤْتُوٓا۟ أُو۟لِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْمَسَٰكِينَ وَٱلْمُهَٰجِرِينَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلْيَعْفُوا۟ وَلْيَصْفَحُوٓا۟ أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغْفِرَ ٱللَّهُ لَكُمْ وَٱللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

Sizden, faziletli ve varlıklı olanlar, yakınlara, yoksullara ve Allah yolunda hicret edenlere vermekte eksiltme yapmasınlar, affetsinler ve hoşgörsünler. Allah’ın sizi bağışlamasını sevmez misiniz? Allah, bağışlayandır, esirgeyendir. (Nur Suresi, 22)

… İçlerinden birazı dışında, onlardan sürekli ihanet görür durursun. Yine de onları affet, aldırış etme. Şüphesiz Allah, iyilik yapanları sever. (Maide Suresi, 13)

Tebliğ Karşılığında ”Sevgi” Dışında Ücret Alınmaması

İslam’ın güzel ahlakını insanlara tebliğ etmek, iyiliği öğütleyip kötülükten sakındırmak, adaleti, sabrı ve merhameti tavsiye etmek, yoksula yedirmeyi teşvik etmek ibadettir. Bu ibadetin ücreti/karşılığı Allah Katındadır. Beşerden beklenen sadece sevgidir.

ذَٰلِكَ ٱلَّذِى يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ قُل لَّآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا ٱلْمَوَدَّةَ فِى ٱلْقُرْبَىٰ وَمَن يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُۥ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ

De ki: “Ben buna karşı yakınlıkta sevgi dışında sizden hiçbir ücret istemiyorum.” Kim bir iyilik kazanırsa, Biz ondaki iyiliği artırırız. Gerçekten Allah, bağışlayandır, şükredene karşılığını verendir. (Şura Suresi, 23)

Mala Duyulan Sevgi

Allah Bakara Suresi 177. ayetinde iman ehlinin ”mala olan sevgisine rağmen, onu yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışa, isteyip-dilenene ve kölelere (özgürlükleri için) veren” olduğunu bildiriyor. Bir başka ayette ise ”Kendileri, ona duydukları sevgiye rağmen yemeği, yoksula, yetime ve esire yedirirler.” (İnsan Suresi, 8) deniyor. Bu ayette sevgi ve merhametin en üst olduğu bir ahlaka işaret ediliyor. Kişi ona duyduğu sevgi veya isteğe rağmen yemeği, az önce kendisini öldürmek isteyen esire yedirir deniyor.

Zenginlik de fakirlik gibi sınav konusudur. Mülkün sahibi ”Allah dilediğine rızkı genişletir-yayar ve daraltır da.” (Ra’d Suresi, 26) Hz. Süleyman’ın “Gerçekten ben, mal (veya at) sevgisini Rabbimi zikretmekten dolayı tercih ettim…” (Sad Suresi, 32) sözleri örnek alınır ve dünya zenginliği Allah’ın gösterdiği yollar için kullanılırsa, insanlar arasındaki sevgi, muhabbet ve merhamet de artacaktır.

Sonuç

Gerçek sevginin karşılıklı olarak yaşanması için, kişilerin önce Allah’ı derin bir sevgiyle sevmesi, aşkla bağlı olması ve Allah’ın sevgisini kazanabileceği bir ahlak göstermesi gerekir. Allah, sevdiği kullarının kalbine sevgiyi yerleştirir ve diğer insanların kalbinde de onlara karşı bir sevgi oluşturur. Sevginin asıl kaynağı ve sahibi yalnızca Allah’tır.

İnsanlar içinde, Allah’tan başkasını ‘eş ve ortak’ tutanlar vardır ki, onlar (bunları), Allah’ı sever gibi severler. İman edenlerin ise Allah’a olan sevgileri daha güçlüdür… (Bakara Suresi, 165)

Allah, adalet yapanları sever. (Mümtehine Suresi, 8)

Allah arınanları sever. (Tevbe Suresi, 108)

Allah, muttaki olanları sever. (Tevbe Suresi, 7)

Allah, iyilik yapanları sever. (Maide Suresi, 93)

Allah, adaletle hüküm yürütenleri sever. (Maide Suresi, 42)

Allah, tevekkül edenleri sever. (Ali İmran Suresi, 159)

Allah, sabredenleri sever. (Ali İmran Suresi, 146)

Allah, tevbe edenleri sever, temizlenenleri de sever. (Bakara Suresi, 222)

Allah da sakınanları sever. (Ali İmran Suresi, 76)