Kthehu te udhëzuesi
AZTRENDEFRESNLRUITSQBSROKYDA

Kufijtë e luftës me mohuesit në Kuran – Pretendimi i luftës pushtuese

Ajetet në Kuran për luftën përpiqen të shtrembërohen dhe të përdoren qëllimisht nga mohuesit. Shprehjet në ajete interpretohen ndryshe duke u shkëputur nga rrjedha kryesore e tekstit. Ndërsa sikur këto ajete të vlerësoheshin sipas logjikës së përgjithshme të Kuranit dhe rrjedhës së temës, gjendja do të fitonte më shumë qartësi. Ajeti në suren At-Teube është si më poshtë:

قَٰتِلُوا۟ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَلَا بِٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ ٱلْحَقِّ مِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ حَتَّىٰ يُعْطُوا۟ ٱلْجِزْيَةَ عَن يَدٍ وَهُمْ صَٰغِرُونَ

Luftoni me ata, nga ata të cilëve iu është dhënë libri, që nuk besojnë në Allahun dhe në ditën e ahiretit, që nuk e njohin si të ndaluar atë që e kanë ndaluar Allahu dhe i Dërguari i Tij dhe që nuk e kanë marrë për fe fenë e vërtetë (islamin), derisa të përulen dhe ta japin cizyen me duart e tyre. (9 Surja At-Teube, 29)

Nëse i kushtohet vëmendje shprehjes në ajet, njerëzit me të cilët urdhërohet të luftohet këtu nuk janë të gjithë ithtarët e librit. Këta janë një grup nga ata të cilëve iu është dhënë libri. Shkaku që kërkohet të luftohet me ta është përsëri për shkak se ata luftojnë me muslimanët. Nëse surja At-Teube lexohet që nga fillimi, çështja do të kuptohet më mirë.

Ajetet për luftën duhet të vlerësohen brenda tërësisë së Kuranit. Në kundërshtim me të gjitha këto pretendime, sipas Kuranit lufta duhet të bëhet me qëllim mbrojtjeje. Lufta e bërë për të pushtuar tokat e njerëzve të tjerë nuk mund të jetë luftë fetare sipas Kuranit. Gjatë historisë, shtetet islame mund të kenë bërë disa luftëra me qëllim pushtimi. Por të gjitha këto nuk janë luftëra fetare, janë luftëra politike. Allahu e ndalon një luftë të këtij lloji. Në suren Al-Bakara urdhërohet kështu:

وَقَٰتِلُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يُقَٰتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْمُعْتَدِينَ وَٱقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُم مِّنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَٱلْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ ٱلْقَتْلِ وَلَا تُقَٰتِلُوهُمْ عِندَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ حَتَّىٰ يُقَٰتِلُوكُمْ فِيهِ فَإِن قَٰتَلُوكُمْ فَٱقْتُلُوهُمْ كَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلْكَٰفِرِينَ فَإِنِ ٱنتَهَوْا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ وَقَٰتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ لِلَّهِ فَإِنِ ٱنتَهَوْا۟ فَلَا عُدْوَٰنَ إِلَّا عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ

Luftoni në rrugën e Allahut kundër atyre që luftojnë me ju, (por) mos e teproni. Sigurisht, Allahu nuk i do ata që e teprojnë. Vritini ata kudo që t’i gjeni dhe nxirrini ata nga vendi prej nga ju kanë nxjerrë ju. Fitneja është më e keqe se vrasja. Derisa ata të luftojnë kundër jush, mos luftoni me ta pranë Mesxhid-i Haramit. Nëse luftojnë me ju, luftoni edhe ju me ta. Ja, i tillë është dënimi i qafirëve. Nëse ata i japin fund (luftës, jepini fund edhe ju); pa dyshim Allahu është falës, mëshirues. Luftoni me ta derisa të mos mbetet fitne (në tokë) dhe feja të jetë (vetëm) e Allahut. Nëse heqin dorë, atëherë nuk ka armiqësi përveçse kundër atyre që bëjnë zullum. (2 Surja Al-Bakara, 190-193)

Siç kuptohet nga këto ajete, lufta bëhet vetëm kundër atyre që luftojnë. Për më tepër, Allahu i paralajmëron besimtarët që në këtë luftë të mos shkohet në tepri. Nëse gjatë luftës pala tjetër i jep fund luftës dhe kërkon mëshirë, muslimanët i binden kësaj dhe i japin fund luftës. Sipas dëmit të parë nga lufta merret cizye. Cizye vjen nga rrënja Ceza dhe është dëmshpërblim i paguar në luftë, nuk është taksë. Cizye është edhe provë se nuk është bërë luftë pushtuese. Sepse nëse do të ishte luftë pushtuese, nuk mund të kërkohej dëmshpërblim. Edhe dëmshpërblimi i luftës që pagoi Gjermania agresore pas Luftës II Botërore është cizye. Cizye është një dënim që ekziston edhe në të drejtën civile.

E pamë në ajetet e mësipërme se në Kuran lufta është vetëm me qëllim mbrojtjeje. Përveç kësaj, kur ka sulm, Allahu kërkon që muslimanët t’i përgjigjen këtij agresioni dhe të luftojnë me gjithë fuqinë e tyre me këta agresorë. Ajetet në suren At-Teube janë si më poshtë:

أَلَا تُقَٰتِلُونَ قَوْمًا نَّكَثُوٓا۟ أَيْمَٰنَهُمْ وَهَمُّوا۟ بِإِخْرَاجِ ٱلرَّسُولِ وَهُم بَدَءُوكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ أَتَخْشَوْنَهُمْ فَٱللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَوْهُ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ قَٰتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ ٱللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِينَ وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ وَيَتُوبُ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

A nuk do të luftoni me një popull që i theu betimet e veta, që u përpoq ta dëbonte të dërguarin (nga vendi i tij) dhe që filloi i pari (luftën) me ju? A keni frikë prej tyre? Nëse besoni, Allahu është më i denjë që t’i frikësoheni. Luftoni me ta. Allahu le t’i qortojë ata me duart tuaja, le t’i bëjë të përbuzur dhe të ulët dhe le t’ju japë fitore kundër tyre, le t’ua shërojë gjoksin popullit të besimtarëve. Dhe le ta largojë zemërimin në zemrat e tyre. Allahu ia pranon pendimin kujt të dojë. Allahu është i dijshëm, zot i vendimit dhe i mençurisë. (9 Surja At-Teube, 13-15)

Është e qartë se të qenit i vendosur dhe i fortë në luftë do të bëjë që lufta të mbarojë më shpejt dhe do të krijojë një shembull frenues për luftërat e mundshme. T’u përgjigjesh agresorëve dhe t’i bësh të pendohen për këto veprime të tyre do të jetë në fund rruga më e drejtë për të ruajtur paqen.

Përveç kësaj, Allahu lejon luftë edhe për njerëzit e lënë të dobët, të munduar, nevojtarë nga muslimanët, përsëri me qëllim mbrojtjeje të tyre:
Çfarë keni që nuk luftoni në rrugën e Allahut dhe në emër të të lënëve të dobët, burra, gra dhe fëmijë, që thonë: “Zoti ynë, na nxirr nga ky vend, banorët e të cilit janë zullumqarë, na dërgo nga ana Jote një veli (mbrojtës zotërues), na dërgo nga ana Jote një ndihmës”? (4 Surja An-Nisa, 75)

Edhe kjo lloj lufte nuk lind nga dhuna, përkundrazi lind nga mëshira. Kundër zullumit, islami i këshillon besimtarët të jenë përfshirës dhe mbrojtës të të shtypurit. Në gjendje paqeje, ndërsa, Allahu kërkon nga ata që besojnë mirësinë dhe drejtësinë. Këtu qëllimi është që paqja të mbrohet dhe të ruhet kundër luftës:

لَّا يَنْهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمْ يُقَٰتِلُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَٰرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوٓا۟ إِلَيْهِمْ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ

Allahu nuk ju ndalon që të bëni mirë dhe të silleni me drejtësi ndaj atyre që nuk luftojnë me ju për çështjen e fesë dhe që nuk ju kanë dëbuar nga vendet tuaja. Sepse Allahu i do ata që veprojnë me drejtësi. (60 Surja Al-Mumtehine, 8)

Nga cilado fe të jetë grupi përballë jush, nëse dëshiron të jetojë në paqe, qasja e besimtarëve ndaj tyre, sipas Kuranit, mund të jetë vetëm një qasje miqësore. Prandaj, kur këto ajete lexohen dhe vlerësohen në një tërësi, nuk ka asnjë kontradiktë.