Жетекчиге кайтуу
AZTRENDEFRESNLRUITSQBSROKYDA

Куран Исламды жашоо үчүн жетиштүү

Куран — Аллах адамдарга хидаят жана жол көрсөткүч катары түшүргөн укмуштуу китеп

Аллах кимиси жакшыраак иштерди кыларын сынаш үчүн өлүмдү жана өмүрдү жараткан; (Ал, амал (жүрүм-турум жана иш-аракет) жагынан кимиңер жакшыраак (жана сонунураак) болорун сынаш үчүн өлүмдү жана өмүрдү жаратты. Ал — үстөм жана кудуреттүү, абдан кечиримдүү (Мулк сүрөсү,2 ) жана ушул сынакты жеңилдете тургандай кылып адамдарга үгүт жана жол көрсөткүч катары Куранды түшүргөн ((Бул Куран,) Аяттарын терең ойлонушсун жана таза акыл ээлери үгүт алышсын деп сага түшүргөн берекелүү китеп. (Сад сүрөсү, 29))

Куран ачык (Мына Биз аны (Куранды) ап-ачык аяттар катары түшүрдүк; шексиз, Аллах каалаганын хидаятка багыттайт. (Хаж сүрөсү, 16)), түшүнүктүү, түшүнүлүшү жеңилдетилген (Биз муну (Куранды) сенин тилиң менен жеңилдеттик, такыбаларга сүйүнчүлүк айтышың жана каршылык көрсөткөн элди эскертип-коркутушуң үчүн. (Мариям сүрөсү, 97)), деталдуу (Элиф, Лам, Ра. (Бул,) Аяттары мухкам кылынган, анан өкүм жана хикмат ээси жана бардык нерседен кабардар болгон (Аллах) тарабынан бирден-бирден (бөлүм-бөлүм) түшүндүрүлгөн Китеп (ки:) (Худ сүрөсү, 1)), түшүндүрүлгөн (Аллахтан башка калыс издейинби? Чындыгында Ал силерге Китепти түшүндүрүлгөн түрдө түшүргөн. Өздөрүнө Китеп бергендерибиз мунун чындап эле Раббиңден акыйкат катары түшүрүлгөнүн билишет. Андай болсо, эч качан күмөн санагандардан болбо. (Аль-Анам сүрөсү, 114)) Анын ичинде акыретке чейин керектүү адамдарга зарыл болгон ар бир мисал бар(ИСРА 89#Ант болсун, бул Куранда ар бир мисалдан адамдар үчүн түрдүү түшүндүрмөлөрдү бердик. Адамдардын көбү болсо каапырчылыкта гана өжөрлөнүштү ), эч бир тема толук эмес калтырылган эмес <!-- editor -->Аль-Анам сүрөсү, 38)<!-- /editor -->. Жер бетинде эч бир жандык жана эки канаты менен учкан эч бир куш жок, алар силер сыяктуу үммөттөр болбосун. Биз Китепте эч нерсени кем калтырган жокпуз, анан алар Раббилерине чогултулушат.) Биз санап өткөн бул аяттардын баары Куран өзүнчө түшүнүлбөйт деген дооматка каршы чоң-чоң далилдер.

Жерлердин жана асмандардын Жаратуучусу болгон Аллах жалгыз өкүм коюучу. (Кахф сүрөсү,26) Айт: “Канча турганын Аллах жакшыраак билет. Асмандардын жана жердин кайыбы Аныкы. Ал кандай сонун көрөт жана кандай сонун угат. Андан башка алардын эч бир валиси жок. Өз өкүмүнө эч кимди шерик кылбайт.”) Улук Раббибиз Куран менен бирге мурунку диндерден айрым айырмачылыктары бар шариат менен Ислам динин Пайгамбарыбыз аркылуу ырайым катары адамдарга толуктады. (Бүгүн силерге диниңерди кемелине жеткирдим, үстүңөрдөгү нээматымды толуктадым жана силерге дин катары Исламды тандап, ыраазы болдум. Маида сүрөсү,/3)

Аллах Куранды Акыретке чейин так керек болгон өлчөмдө түшүргөн; эгер кааласа абдан көбүрөөк сөз менен Куранды кеңирээк китеп кыла алмак .(Лукман сүрөсү, 27) Эгер жер бетиндеги дарактардын баары калем жана деңиз да -анын артынан дагы жети деңиз кошулуп- (сыя) болсо да, Аллахтын сөздөрү (жазуу менен) түгөнбөйт. Шексиз, Аллах үстөм жана кудуреттүү, өкүм жана хикмат ээси.); Аллах Исламды кабыл алган адамдар үчүн жеңил болгон динди тандаган (Аллах силерге жеңилдикти каалайт, кыйынчылыкты каалабайт (Бакара сүрөсү,185), арамдары абдан аз жана адал чөйрөсү кең болгон дин (ХАЖ#78#Аллах атынан тийиштүүдөй жихад кылгыла. Ал силерди тандаган жана дин маселесинде силерге эч кыйынчылык жүктөгөн эмес, атаңар Ибрахимдин дини(ндегидей). Ал (Аллах) мындан мурда да, мунда (Куранда) да силерди “Мусулмандар” деп атады; элчи силердин үстүңөрдө күбө болсун, силер да адамдардын үстүндө күбөлөр болушуңар үчүн. Эми туптуура намазды аткаргыла, зекетти бергиле жана Аллахка жабышкыла, силердин Мавлаңар Ал. Мына, кандай сонун Мавла жана кандай сонун жардамчы). ; Мурда Тоорат та көбүрөөк арамдарды койгон жана жөөттөрдү бул арам жана адалдар менен сынаган. Бул да Аллах каалагандай шариат койгонун; бул шариаттын ичиндеги арамдарды жана адалдарды ,Өзү гана каалаган өлчөмдө жайгаштырганын көрсөтөт (Ниса сүрөсү,160) Жөөттөрдүн жасаган зулумдары жана көп адамдарды Аллахтын жолунан тосконунан улам (мурда) өздөрүнө адал кылынган жакшы нерселерди аларга арам кылдык.) Исламды тандаган адамдарды болсо Куран да койгон аз сандагы Арам менен сынап жатат. Мурунку диндерде башка

арамдардын жана адалдардын болушу Аллах биздин динибизде Куран да жазганы өлчөмүндө гана арам жана адалдарга өкүм кылганын көрсөтөт. Чындыгында Салих баянында Төө союуга тыюу салынганда, биздин динибизде төө эң кабыл болуучу курмандыктардан саналат. Мына шариат, башкача айтканда, Аллах койгон эрежелер( жол) ар бир динде өзгөрүшү мүмкүн; бул эрежелердеги логика адамдардын Аллахка моюн сунуусун өлчөө жана айрым зыяндуу нерселерден коргоо.

Чындыгында Куран түшүрүлүп жатканда Аллах, ал тууралуу эреже түшүрбөгөн маселелер боюнча суроо бербөө адамдардын пайдасына экенин; адамдарга ашыкча жүк жүктөбөш үчүн көп маселелерди кечиргенин билдирген. Эй, ыйман келтиргендер, силерге түшүндүрүлгөндө силерди капа кыла турган нерселерди сурабагыла; Куран түшүрүлгөн кезде сурасаңар, силерге түшүндүрүлөт. Аллах аны кечирди. Аллах кечирүүчү, (пенделерге) жумшак. (Маида сүрөсү,101); анткени Аллах адамдардын алсыз жаратылганын билдирген;( Ниса сүрөсү,28) Аллах (оор жүктөрдү) силерден жеңилдетүүнү каалайт: (Анткени) адам алсыз болуп жаратылган.) чексиз Ырайымынын талабы боюнча адамдарга ашыкча жүк жүктөгөн эмес. Адамдарды Курандан гана жооптуу кылып, динди жеңил кылган. (Зухруф сүрөсү,44) Жана шексиз ал (Куран), сен жана элиң үчүн чындап эле зикир. Силер (андан) сураласыңар.)

Пайгамбарыбыздын адеп-ахлагы Куранга негизделген; Куран адебинин эч качан сыртына чыккан эмес; Куранды өзүнө толук жол көрсөткүч кылып алган. Кезиккен окуялар алдында Куранга таянып чечим кабыл алган жана өмүр бою Аллах тан алган аяттарды ишенимдүү кабарчы катары адамдарга жарыялаган. Бул чоң жана маанилүү милдет боюнча өтө кылдат мамиле кылган жана Аллахтын чектери маселесинде өтө кылдат жашаган. (Нажм сүрөсү,3-4) Ал, хавадан (өз каалоосу, ою жана кумарына жараша) сүйлөбөйт. Ал (айткандары), бир гана вахий кылынып жаткан вахий.)

Пайгамбарыбыз Аллах Куранда айткандан башка эч кандай арам же адал койбогонун дагы Куран аяттарынан түшүнөбүз; ушунчалык, Улук Аллах сүйүктүү пайгамбарыбыз анын тескерисин эч качан кылбай турганын; эгер кылган болсо бул маселеде аны жазалай аларын дагы Куран да эскерткен (Хакка сүрөсү,44) Эгер ал, бизге каршы айрым сөздөрдү ойлоп таап-айткан болсо. #45#Сөзсүз анын оң-колун (бүт күчүн жана кудуретин) тартып-алып коймокпуз. #46#Анан анын жан тамырын албетте кесмекпиз. 47#Анда силерден эч ким ортого түшүп муну андан тосуп-алыстата алмак эмес.) Кандайдыр бир пайгамбардын Аллах атынан арам же адал коюшу( Аллах аны менен бирге жиберген Китепте эгер айтпаса); ал пайгамбардын ( Кудай сактасын) Аллахка ширк кылганын билдирет. ( Сүйүктүү Пайгамбарыбызды андан таза дейбиз) (Али Имран сүрөсү,79) Адам баласынан эч кимдин, Аллах ага Китепти, өкүмдү жана пайгамбарлыкты бергенден кийин адамдарга: “Аллахты таштап мага кулчулук кылгыла” деш (укугу жана ыйгарымы)ы жок. Бирок ал, “Үйрөткөн жана сабак берген Китебиңерге ылайык Раббанийлер болгула” (деш милдетинде.) #80#Ал, периштелерди жана пайгамбарларды Раббилер кылып алууну буйрубайт. Силер мусулман болгондон кийин, силерге каапырчылыкты буйруйбу?)

Куран түшүрүлгөнгө чейин Китеп ээлеринен, башкача айтканда, жөөттөрдөн жана христиандардан айрымдары таза Инжил жана таза Тоорат тын жанында арам жана адал катары кээ бир эрежелерди ойлоп табышкан (Хадид сүрөсү,27) Анан алардын издеринин үстүнөн элчилерибизди биринин артынан бирин жибердик. Мариям уулу Исаны да алардын артынан жибердик; ага Инжилди бердик жана аны ээрчигендердин жүрөктөрүнө мээримдүүлүк жана боорукердик салдык. (Бидат катары) Ойлоп табышкан монахтыкты болсо, Биз аларга жазган жокпуз (буйруган жокпуз). Бирок Аллахтын ыраазылыгын издеш үчүн (ойлоп табышты) бирок ага да тийиштүүдөй баш ийишкен жок. Ошону менен бирге алардан ыйман келтиргендерге сыйлыктарын бердик, алардан көбү болсо фасыктар.); ушундайча аткарылышы кыйын динди түзүшкөн жана ойлоп тапкан бул кыйынчылыктары себептүү адамдарды Аллахтын таза дининен алыстатышкан. Аллах койгон арамдардын жана адалдардын ордуна өз арамдарын жана адалдарын таңуулап, Аллахка ширк кылышкан. Буларды ээрчиген жана Тоорат менен Инжилде жок болгон арам жана адалдарды ( Аллах айтпаганына карабастан); кээ бир дин кызматкерлери гана айтты деп өз шариаттарынын эрежелери катары көргөндөр Аллахка ширк кылган болушат. Аллах бул адамдарды катуу тил менен эскертет (Тавба сүрөсү,31) Алар, Аллахты таштап илимпоздорун жана монахтарын раббилер (кудайлар) кылып алышты жана Мариям уулу Масихти да. Чындыгында алар, жалгыз Кудайга ибадат кылуудан башка нерсе менен буйрулган эмес. Андан башка кудай жок. Ал, булардын ширк кылган нерселеринен бийик.)

Бүгүн да Ислам дүйнөсүндө болуп жаткан нерсе ушул; тарых ичинде мусулмандар, Курандан тышкары хадис ижмал кыяс сыяктуу ыкмалар менен Курандан тышкары кээ бир булактарга бет алышкан жана бул булактардан чыгарган өкүмдөрүнө баш ийишкен. (Бакара сүрөсү,78) Алардан бир бөлүгү уммий. Китепти билишпейт; (билгендери) көптөгөн негизсиз нерселерден башкасы эмес жана алар болжолдоо менен гана жүрүшөт. #79#Эми кайгы аларга; китепти өз колдору менен жазып, анан аз баага сатуу үчүн “Бул Аллахтын алдынан” дегендерге. Эми кайгы, колдору менен жазгандарынан улам аларга; кайгы тапкан нерселерине.)

Тилекке каршы Шайтан ,Исламга, бир жактан Атеизм менен жана анын жалган илимий таянычы Дарвинизм менен, экинчи жактан Исламдын ичине киргизген, бирок Куран да жок болгон бидаттар менен тузак курган жана аны курчап алган

Бирок бул арада туура эмес түшүнүшпөшү керек болгон бир маселе бар; хадистердин баары эле туура эмес; бирок Куран абдан жакшы билингенден жана Аллахтын Курандагы буйруктары түшүнүлгөндөн кийин; хадистерди Куран дын чыпкасынан өткөрүү менен хадистердин ишенимдүүлүгү так болот; Куранда тиешеси жок хадистерди Пайгамбарыбыз айтты деп ырастоо сүйүктүү Пайгамбарыбызга таңылган чоң бүхтан, жалаа. Куран менен макул келген кээ бир хадистер бар; бирок Куранда жок болгон жана өкүм койгон; арам жана адал ойлоп тапкан хадистер туура эмес. Пайгамбарыбыз булардын бирин да айткан эмес. Куран менен макул келген хадистер мусулмандын Ислам түшүнүгүн бекемдөөчү мүнөздө; бирок мусулман үчүн жалгыз булак жана жооптуу боло турган китеп — Куран. (Зухруф сүрөсү, 44) Жана шексиз ал (Куран), сен жана элиң үчүн чындап эле зикир. Силер (андан) сураласыңар.) Чындыгында пайгамбарыбыз да Куран да өз үммөтүн Аллахка Куран дан алыстаганын айтып даттанып жатат. (Фуркан сүрөсү,30) Жана элчи деди: “Раббим, чындыгында менин элим, бул Куранды ташталган (китеп) катары калтырышты.”)

Теманы аяктоодон мурда айрым адамдар Хадистерди ээрчүү керек деген жыйынтыгыңарды чыгарган кээ бир Куран түшүнүктөрүн жана аяттарын кыскача түшүндүргүбүз келет. Салттуу көз караш менен динге мамиле кылгандар Куранда кездешкен “hikmet” сөзү менен сүннөт, хадистер жана вахийден тышкарылар назарда тутулганын; ушундайча Куран жалгыз булак болбой, Пайгамбарыбыз Аллахтан тышкары өкүм чыгара аларын түшүндүрүшөт. Чындыгында Куранда “Аллах Өз өкүмүнө эч кимди шерик кылбайт.” [Кахф сүрөсү, 26] деп билдирет.

Эми ‘hikmet’ сөзүн Куран менен түшүндүрөлү… Куранда бул сөз менен ‘Курандан тышкары булак болушу мүмкүн экенине далил жок болгондой эле, ‘Hikmet’ сөзүнүн ‘сүннөт’ же ‘хадис’ сыяктуу мааниси да жок. Тескерисинче, хикмат Курандын ичинде, башкача айтканда, Куранда экенине төмөндө да белгилей тургандай көптөгөн аяттар бар:

تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱلْكِتَٰبِ ٱلْحَكِيمِ

“Булар хикматтуу Китептин аяттары;” (Лукман сүрөсү, 2)

وَٱلْقُرْءَانِ ٱلْحَكِيمِ

“Хикматтуу Куранга ант болсун” (Йасин сүрөсү, 2)

Аяттардан да түшүнүлгөндөй, ‘hikmet’ — Курандын дал өзү.

Экинчи аят болсо (Ахзаб сүрөсү33#21#Ант болсун, силер үчүн, Аллахты жана акырет күнүн үмүт кылгандар жана Аллахты көп зикир кылгандар үчүн Аллахтын Элчисинде сонун үлгү бар.) Бул аят менен Аллах хадистерди назарда тутканын билдирген адамдар бар, бирок Куран бүтүндөй эске алынганда Пайгамбарыбыз Курандан тышкары эреже коё албасы түшүнүлөт. Башкача айтканда, чындыгында аятта түшүнүлгөн сүннөт — Куран. Анын үстүнө Sünnet сөзү Куранда Sunnetullah, башкача айтканда, Аллахтын иш-аракет таризи катары гана кездешет; пайгамбарыбыз менен байланыштырылбайт. Аллахтын Элчиси гана жана Гана Куранга таянып жашаган; анын сүннөтү — Куран; Пайгамбарыбыздын сүннөтү — Куранды колдонуу; Курандан тышкары кандайдыр бир арам же адал чыгаруу Пайгамбарыбыздын сүннөтү боло албайт. Куранды абдан жакшы билүү жана колдонуу — Пайгамбарыбыздын сүннөтүн колдонуу. Хадистер Курандын чыпкасынан өткөргөндөн кийин гана, эгер Куран менен толук шайкеш келсе, ишенимдүү деп кабыл алынышы мүмкүн. Бул үчүн албетте Куран абдан жакшы билиниши керек. Натыйжада Куран абдан жакшы билинсе, хадистер мусулмандын ыйманын бекемдөөчү мүнөздө гана калат. Акырында, жогоруда аятта белгилегенибиздей, мусулмандар Курандан суралат.

Мунун баары хадистер Куран аяттарын түшүндүрөт дегенге да жооп. Куран аяттары хадистердин түшүндүрмөсүнө муктаж эмес, Куран түшүнүктүү экени жана түшүндүрүлгөн түрдө түшүрүлгөнү тууралуу аяттар жогоруда эле белгиленген. Ушунчалык, Куран көз карандысыз булак жана түшүндүрүү Аллахка таандык. Бул түшүнүктү да Аллах чын дилдүү мусулмандардын жүрөгүнө Куран окуган кезде берет.

Куран Исламды жашоо үчүн жетиштүү; намаз окуу, орозо жана башка бардык ибадат ыкмалары; тагдыр жана башка бардык темалар Куранда толук билдирилген. (Аль-Анам сүрөсү,115) Раббиңдин сөзү, чынчылдык жагынан да, адилеттик жагынан да толук-тугай. Анын сөздөрүн өзгөртө ала турган эч ким жок. Ал, угуучу, билүүчү.) Аллах өз китебинде булардын бирин да ( Кудай сактасын) унуткан эмес. (Таха сүрөсү,52) Деди: “Анын билими Раббимдин алдында бир китепте. Менин Раббим адашпайт жана унутпайт.”) Мунун баары жалган хадистерде, ижмада жана кыяста билдирилгенден жеңил жана түшүнүктүү. Ошондуктан Ислам чындап эле жеңилдик дини. Мусулмандын жасай турган жалгыз иши чын дилден Аллахка өзүн тапшыруу, Куранды кылдат жана дайыма окуу; Аны бир түрдүү окуп-үйрөнүү жана Аллахтан түшүнүк суроо. Аллах иншаАЛЛАХ убакыт өткөн сайын чын дилдүүлүгүнө жараша ага түшүнүк берет.