Талак сүрөсү 4тө ‘али’ этек кир көрбөгөндөр кимдер ?

Кээ бир адашкан көз караштагы адамдар өздөрүнүн адашуусуна Курандан далил издеп, мажбурлап өкүмдөр чыгарып, адамдардын башын айландырышкан. Муну ката катары жасагандарды, албетте, бул айыптан чыгарам. Көңүл бурулса, бардык муфассирлер эркек. Кош бойлуу аялдын сыртка чыгышын тарбиясыздык деп атаган түшүнүктөгүлөрдүн жасаган котормолорунда аял артка сүрүлүп, маанини толугу менен өзгөрткөн майда кошумчалар менен эркек үстөмдүк кылган система курулган. Ар бир деталды Куранда билдирген Аллах, бул түшүнүктөгү адамдарга каршы Али Имран сүрөсү 78-аятта мусулмандарды эскерткен.

وَإِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقًا يَلْوُۥنَ أَلْسِنَتَهُم بِٱلْكِتَٰبِ لِتَحْسَبُوهُ مِنَ ٱلْكِتَٰبِ وَمَا هُوَ مِنَ ٱلْكِتَٰبِ وَيَقُولُونَ هُوَ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ وَمَا هُوَ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ وَيَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

Алардын ичинде ушундайлары бар, тилдерин китепке карай ийип-бурашат, силер аны (бул окугансып жаткандарын) китептен деп ойлошуңар үчүн. Бирок ал китептен эмес. “Бул Аллахтын Алдынан” дешет. Бирок ал Аллахтын Алдынан эмес. Өздөрү да биле туруп Аллахка каршы (ушундай) жалган айтышат. (Али Имран сүрөсү, 78)

Бул системага кызмат кылган жана туура эмес түшүнүүгө негиз берген сөздөрдүн атайылап же байкабай кошулуп, баштардын чаташышына себеп болгон аяттардын бири Талак сүрөсү 4-аят. Адегенде бул аяттын салттуу котормосун карайлы;

“Аялдарыңардан эми этек кири токтогондор менен — али — этек кир көрбөгөндөрдүн идда (күтүү мөөнөт)төрү, -эгер шекке түшсөңөр (билгиле)- үч ай. Кош бойлуу аялдардын күтүү мөөнөтү болсо, жүктөрүн таштоо (менен бүтөт). Ким Аллахтан коркуп сактанса, (Аллах) ага ишинде жеңилдик көрсөтөт.” (Талак сүрөсү, 4)
Эмнегедир түп нускасында жок “али” сөзү аятка нөлдөн кошулган. Бул кичинекей кошумча да маанини толугу менен өзгөрткөн. “Али этек кир көрбөгөн” дегенде акылга бир гана нерсе келет. Ал да бойго жетпегендиктен али этек кир көрө элек балдар! Бирок абал башкача.

Али этек кир көрө элек деп айта алуу үчүн аятта “ellaaiii lemma yahıdne” сөзү кездешиши керек. Бирок аятта “lem yahıdne” сөз айкашы кездешет.

Lem: Эч качан болбой турган, же болбогон деген маани берет.

Lemma: Али боло элек, бирок боло турган деген маани берет.

Белгилүү түшүнүк бул чындыктардын ачыкка чыгышына жол бербөө үчүн адамдарды Курандан алыстата турган бардык чараларды да көрүшкөн. “Куранды силер түшүнө албайсыңар, аалымдар түшүнөт.”, “Куранды түркчө окубагыла. Куран арабча түшкөн, түпнуска тилинде окусаңар Куран окуган болосуңар” дешти. Куранды даарат алмайынча окуй албайсыңар, белиңерден өйдө кармашыңар керек, Куран окуганда башыңарды жабышыңар керек… деп эч бир Куран далили жок болгонуна карабай адамдардын каалаган учурда Куран окушуна тоскоол болушту. Куранды урмат үчүн кап ичине салып, бийик жерлерге илдирип, жеткис абалга келтиришти. Курандан алыстаган адамдар да, жооптуу болгон жана үстүндө ой жүгүртүшү буйрулган бул Китептен кабарсыз, белгилүү молдолор дин деп таңуулаган хурафаларды Ислам деп ойлоп, ширкке батышты… Бул сунушту алган адамдарга аяттын чыныгы өкүмүн айтканыңызда, аятка маани бербей, молдолорунан, ата-бабаларынан үйрөнгөндөрүндө туруп алган абалга келишти. Аллах бул адамдардын абалын Бакара сүрөсү 170те мындайча ачып берет;

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُوا۟ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُوا۟ بَلْ نَتَّبِعُ مَآ أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ ءَابَآءَنَآ أَوَلَوْ كَانَ ءَابَآؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْـًٔا وَلَا يَهْتَدُونَ

Качан аларга: “Аллах түшүргөн нерселерге (Куранга) баш ийгиле” делсе, алар: “Жок, биз ата-бабаларыбызды үстүндө тапкан нерсеге (салтка) ээрчийбиз” дешет. (Мейли) Эгер ата-бабаларынын акылы бир нерсеге жетпеген жана туура жолду да таба албаган болсочу? (Бакара сүрөсү, 170)

Бул кыска кошумчадан кийин Талак сүрөсү 4-аятты изилдөөнү улантабыз. Аятта этек кири токтогон, башкача айтканда менопауза мезгилине кирген аялдардын күтүү мөөнөтү 3 ай делет. 3 ай күтүүнүн себеби эмне? Аялдын кош бойлуу же кош бойлуу эмес экенин билүү. Этек кир көрбөгөн бала кош бойлуу боло алабы? Жок. Анда 3 ай күтүүнүн да кереги жок. Кош бойлуу болгон аял этек кир көрбөйт. Бирок кош бойлуу экени белгилүү болушуна убакыт талап кылынат. Бул абалдагы аялдар үчүн да күтүү мөөнөтү 3 ай. Кош бойлуулугу так болгондор болсо төрөткө чейин күтөт.

Котормолордо этек кир көрбөгөн кыздар деп которулган “vellai lem yahidne” сөз айкашы медициналык жактан “экинчилик аменорея” деп аталган абал. Башкача айтканда этек кир тартиби бузулгандыктан этек кир көрбөгөн (нормалдуу учурда этек кир көрсө да ар кандай себептерден улам 3 ай же андан узак созулган мезгилде этек кир көрбөгөн) аялдарды билдирет.

Ошондой эле аятта кездешкен “Nisa” сөзү Куранда бойго жеткен аялдар үчүн колдонулган сөз. Этек кир көрбөгөн адам эгер бала болсо, анда ” Vildan, Veled, Benat…” сөздөрү кездешиши керек эле. Бирок аятта бойго жеткен аялдар аныкталган “Nisa” сөзү кездешет. Жана болушу керек болгон туура котормо төмөнкүдөй.

وَٱلَّٰٓـِٔى يَئِسْنَ مِنَ ٱلْمَحِيضِ مِن نِّسَآئِكُمْ إِنِ ٱرْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَٰثَةُ أَشْهُرٍ وَٱلَّٰٓـِٔى لَمْ يَحِضْنَ وَأُو۟لَٰتُ ٱلْأَحْمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجْعَل لَّهُۥ مِنْ أَمْرِهِۦ يُسْرًا

“Аялдарыңардан (менопауза мезгилине кирип) этек кири токтогондордун иддасында шек санасаңар, алардын идда мөөнөттөрү үч ай. Этек кир көрбөгөндөрдүн да мөөнөттөрү ушундай. Кош бойлуу аялдардын иддалары балдарын төрөгөн учурда бүтөт. Ким Аллахты урматтап, Ага каршы чыгуудан сактанса, Аллах анын ишинде жеңилдик берет.” (Талак, 4)

Ошондой эле Ихлас сүрөсү 3-аятта “Lem yelid ve Lem yuled”

Төрөтүүдө активдүү болгон жок /сперма куйган жок жана төрөлгөн жок

Тигил туура эмес төрөбөдү жана төрөлбөдү деп айтылган ихлас 3 аятында кездешкен “Lem” бөлүкчөсү АЛИ маанисиндеби?

Башкача айтканда Аллах; (Кудай сактасын) Мухаммед пайгамбардан кийин ата болдубу же бала болдубу / бирөөлөр төрөдүбү?

Же Аллах кандай болгон күндө да төрөткөн жана төрөлгөн жандыкпы?

Жыйынтыктап айтканда: Куранда никенин жашы Ниса сүрөсү 6-аятта билдирилген. “Жетимдерди никеге жете турган куракка чейин сынагыла; эгер аларда бир (rüşd) жетилгендик көрсөңөр, дароо аларга мал-мүлкүн бергиле…” (Ниса сүрөсү, 6) Аятты кылдат окусаңыз, жетимдерди ”никеге жете турган куракка чейин” сынагыла, эгер аларда ”жетилгендик” көрсөңөр аларга мал-мүлкүн бергиле дейт.

Мехир, Ислам укугунда эркек үйлөнүп жатканда аялга берген акча же мүлк. Мехир аялдын үй-бүлөсүнө эмес, түздөн-түз аялга берилет. Жогорудагы аятка ылайык мал-мүлктүн ээсине тапшырылчу курагы, ал адамдын мал-мүлкүн көзөмөлдөй ала турган жашы. Демек, мехир алган аял бул мүлктү же акчаны көзөмөлдөй ала турган жашта болушу керек. Ошондой эле аятта аял үчүн да, эркек үчүн да “rüşd” сөзү кездешет. Бул да “туура жолду таба алуу жөндөмү” дегенди билдирет. Кичинекей бала балким үйдүн жолун да зорго табат. Кыскасы Курандагы никенин жашы менен жарандык кодекстеги никенин жашы толук шайкеш. Тескерисин ырастоо азгындык. Эч ким өз адашуусуна Курандан далил издебесин!