Жетекчиге кайтуу
AZTRENDEFRESNLRUITSQBSROKYDA

Мариям Харун пайгамбардын карындашыбы?

Куран сөзсүз Аллахтын сөзү, корголгон Китеп жана аны Аллах өзү түшүндүргөн (Худ сүрөсү, 1) Анын ичинде эч кандай карама-каршылык жана ылайыксыздык жок. Куранга ыйман келтирбеген адамдар тарабынан айтылган карама-каршылык дооматтары Курандын Аллахтын сөзү экенине андан да бекем кабыл алуу менен ыйман келтиришибизге себеп болгон маселелер. Айтылган карама-каршылык дооматтары өтө үстүртөн жана чирик далилдерге толгон. Алардын бири Куранда “ааламдарга үлгү аял” деп билдирилген Мариямга байланыштуу.
Аятта: “Эй, Харундун карындашы, сенин атаң жаман адам эмес болчу жана энең да азгын, уятсыз (аял) эмес болчу.” (Мариям сүрөсү, 28) деп айтылат. Мариям үчүн “Эй, Харундун карындашы” деген сөз колдонулат. Карама-каршылык деп ойлогону да дал ушул, башкача айтканда, Мариям Харун пайгамбардын карындашы деген ой. Муса пайгамбардын бир тууганы болгон Харун Мариямдан болжол менен 1200 жыл мурда жашаган, анда алар кантип бир тууган деп сыпатталат?

“Эй, Харундун карындашы” деп айтуу менен “Харундун тукумунан чыккан” адам баяндалган. Бул аяттарды окуган адамдардын оюнда мындай таасир бар. Харун пайгамбар жөөттүктү билдирет жана Бани Исраил тукумунан чыккан адам, ал эми Мариям христиан, анда алар кантип бир тууган деп сыпатталат.

Харун пайгамбар канчалык Бани Исраил тукумунан болсо, Мариям да ошончолук Бани Исраил тукумунан. Мариям Иса пайгамбардын энеси болгондуктан, анын да Бани Исраилден экени унутулуп же көңүлдөн сыртта калып жатат. Аятта да бул эки адамдын бир тукумдан чыккандыгы жана пайгамбарлык адеп-ахлакты улантканы көздөлгөн. Аны менен бир мезгилде жашаган адамдар да кабыл алгандай, Мариям чынчылдыгы, ыйманы жана ар-намысы менен бардык коомдорго үлгү болгон аял эле. Адамдардын Мариямдын атасыз боюна бүткөнүнө таң калышы жана анын ар-намыссыздык кылды деген ой менен “ушундай ыйык тукумдан чыккан адам катары мындай нерсени кантип кыласың” деген мааниде берген реакциясы жөнүндө айтылат. Пайгамбар тукумуна жана адеп-ахлагына шилтеме кылып “Харундун карындашы” деген сөздү колдонушат. Демек, бул жерде эч кандай карама-каршылык жок, көздөлгөнү тукум жана пайгамбарлык адеп-ахлак. Курандагы жалпы баян да ушул багытта. Пайгамбарлар өз коомдоруна “бир туугандары” катары жиберилген, бул жердеги “бир туугандары” деген сөз бир тукумдан болгондугу үчүн.

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا۟ بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

Ыймандуулар бир туугандар гана… (Аль-Хужурат сүрөсү, 10)

وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمْ هُودًا قَالَ يَٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُۥٓ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا مُفْتَرُونَ

“Ад (элине да) алардын бир тууганы Худду (жибердик). Ал мындай деди: “Эй, коомум, Аллахка ибадат кылгыла, силердин Андан башка кудайыңар жок. Силер жалган катары (кудайларды) ойлоп чыгаргандардан башка эч ким эмессиңер.” (Худ сүрөсү 50)