Quranda bəhs edilən peyğəmbərlərin hər biri, müəyyən xüsusiyyətləri ilə diqqəti cəlb edən xalqlara göndərilmişdilər. Bu qövmlər, onlara göndərilən elçiləri yalançılıqda ittiham etmiş, azğınlaşmış və tədricən həddi aşan cəmiyyətlərə çevrilmişlər. Peyğəmbərlərin vəzifəsi isə dini tanımayan və ya tanıdığı halda inkara meyl edən bu xalqlara haqq olan dini tanıtmaq, onları Allaha inanmağa dəvət etmək və axirətə istiqamətləndirmək idi.
Bu isə olduqca çox çətin bir iş idi. Bir insan təkbaşına, əksər insanların ona qarşı etiraz edib təzyiq göstərəcəyini bildiyi halda, o vaxta kimi eşidilməmiş, və ya eşidildiyi halda qəbul edilməmiş haqq dini insanlara təbliğ etmək üçün vəzifələndirilirdi. Həm də bu vəzifə, malik olduqları hər şeyi, hətta öz həyatlarını belə təhlükəyə atırdı. Allaha inanmağa dəvət etdiyi üçün insanlar onlara nifrət edir, hətta öldürmək istəyirdilər. Onlara əziyyət edə bilər, özlərini inanmış kimi göstərərək xainlik edə bilərdilər. Peyğəmbərin ətrafındakılardan heç biri, hətta ailəsi belə ona inanmaya bilərdi. Elçi isə yalnız Allaha qarşı məsuliyyət daşıyırdı. Bu, mütləq yerinə yetirilməli, olduqca çox böyük əhəmiyyət kəsb edən bir məsuliyyət idi. İnsanların dini öyrənib öyrənməmələri, öyrəndikləri ilə cənnətə layiq olub-olmadıqlarını müəyyən etmək peyğəmbərin üzərinə düşən vəzifə deyildi, o, buna görə məsuliyyət daşımırdı. Onun yeganə vəzifəsi yalnız dini təbliğ etmək idi. Bu, dünyada tanıdığımız və bildiyimiz heç nəyə oxşamaz. Bir insanın tək başına böyük bir cəmiyyətə qarşı Allahın tapşırdığı bu vəzifəni yerinə yetirməsi olduqca çətin bir işdir.
Əlbəttə vəziyyət, kənardan baxanlara çətin görsənir, əslində isə, hər şeyin hakimi olan Allahın gücü burada əsas rol oynayır. Belə bir vəziyyətdə də inkarçıların sayı və ya onların gücü mühüm amil deyil. Peyğəmbərlərin hamısı bu həqiqəti çox yaxşı anlayaraq hərəkət etmiş, Allah qarşısında daşıdıqları bu məsuliyyəti axıra kimi yerinə yetirmişlər. Allah peyğəmbərlərin bu üstün xüsusiyyətlərini ayələrində tərifləyir. Quranda bildirildiyi kimi Allah həmişə Ona inananlara kömək edir və peyğəmbərlərini insanların zülmlərindən qoruyur. Quranda, Məhəmməd Peyğəmbər-in hicrət əsnasında yaşadığı bir təhlükədən bəhs edilərkən bu həqiqət belə izah edilir:
Peyğəmbərlər, Quranda hər bir şəraitdə Allaha sığınmaları bir nümunə olaraq göstərilir:
Onlar ancaq Allahdan umarlar. Peyğəmbərliklə vəzifələndirilmələrindən etibarən yeganə məqsədləri verilən bu vəzifəni yerinə yetirmək və qövmlərini Allaha dəvət etmək olmuşdur. Arzuları da məqsədlərinə uyğun olmuşdur. Səmimi, ürəkdən edilən duaların nümunələrini peyğəmbərlərin nümunələrində aydın şəkildə görə bilərik.
Buna görə də rəhbərin bundan sonrakı qismində Quranda öyrədilən peyğəmbər duaları haqqında danışacağıq.
Nuh Peyğəmbər-ın duaları Quranda, uzun illər nümunəvi qətiyyətlə qövmünü tövhid dininə çağıran Nuh Peyğəmbər-ın səbrindən fəxrlə bəhs edilir. Nuh Peyğəmbər ona və yanındakı möminlərə düşmənçilik edən qövmünə qarşı qətiyyətlə mübarizə aparmışdır. Nuh Peyğəmbər-ın hər cür vəziyyətdə Allaha yönəlməsi, Onun köməyini ümid edərək səmimiyyətlə dua etməsi isə möminlər üçün böyük bir nümunədir. Nuh Peyğəmbər yaşadığı vəziyyəti Allaha bildirmiş və belə dua etmişdir:
Başqa bir surədə Nuh Peyğəmbər-ın Allaha dua etməsi belə xəbər verilir:
Allah, Nuh Peyğəmbər-ın bu duasını qəbul etmiş və yaxın vaxtlarda baş verəcək Tufana hazırlaşmasını əmr etmişdir. Nuh Peyğəmbər yaxınlıqda hər hansı bir dəniz və ya göl olmamasına baxmayaraq Allahın əmrinə uyğun olaraq böyük bir gəmi düzəltməyə başlamışdır. Gəmini düzəldərkən qövmünün camaatı isə onu ələ salmağa başlamışdır. Bu hadisə Quranda belə xəbər verilir:
Ancaq Nuh Peyğəmbər qövmünün bütün təzyiqlərinə baxmayaraq, Allahın əmrini yerinə yetirərək gəmini hazırlamışdır. Sonda isə Allahın vədi gəlir və tufan baş verir:
Tufanda boğulanlardan biri də Nuh Peyğəmbər-ın oğlu olmuşdur. Nuh Peyğəmbər tufandan əvvəl oğlunu gəmiyə çağırır, ancaq oğlu atasının bu çağırışını qəbul etmir.
Quranda Nuh Peyğəmbər-ın, oğlunun ölümü ilə bağlı Allaha belə dua etdiyi bildirilir:
Nuh Peyğəmbər qövmünün həlak edilməsi üçün dua edərkən “mömin olaraq evinə daxil olanların” qorunmasını Allahdan istəmişdir. Halbuki, Nuhun oğlu iman etməmişdir. Quranda Nuh Peyğəmbər-ın Allahın onu bağışlaması üçün belə dua etdiyi bildirilir:
İbrahim Peyğəmbər-ın duaları Hal-hazırda milyonlarla insanın həcc vəzifəsini yerinə yetirmək üçün ziyarət etdiyi Kəbəni inşa edən İbrahim Peyğəmbər, Quranda, “tək başına bir ümmət” kimi təqdim olunur. O və oğlu İsmayıl Peyğəmbər, bundan min illərlə əvvəl, Allahın vəhyi ilə insanların yığışacaqları və Onu zikr edəcəkləri, ilin müəyyən vaxtlarında oraya, həccə gələcəkləri bir ev inşa etmişlər. Bu evin Qurandakı adı Kəbədir. Ata-oğul bunu bir ibadət olaraq yerinə yetirmiş, və sonra da belə dua etmişdilər:
Kəbənin inşa edildiyi yer vaxt keçdikcə inkişaf edəcək və bu gün Məkkə olaraq adlandırdığımız şəhər halını alacaq. İbrahim Peyğəmbər bu yer üçün Allaha belə dua etmişdir:
İbrahim Peyğəmbər və oğlu İsmayıl Peyğəmbər dualarında yalnız öz yaşadıqları dövr üçün deyil, onlardan sonra gələcək olan nəsillər üçün də bəzi arzularını dilə gətirmişlər:
İbrahim Peyğəmbər-ın bir başqa duasında, Allaha yaxınlaşma yolları axtardığı belə xəbər verilir:
Ayədən də aydın olduğu kimi, İbrahim Peyğəmbərin Allahdan ölüləri necə diriltdiyini göstərməsini istəməsi, imanındakı, inancındakı bir zəiflikdən irəli gəlmirdi. Əksinə iman gətirmişdi, amma iman gətirdiyi həqiqəti tam mənasıyla qavramaq istəyirdi. O, çox səmimi olaraq Allahın bir möcüzəsinə şahid olmaq istəmiş, Allah da bu səmimi duasını qəbul etmişdir.
İbrahim Peyğəmbər-ın atası bir büdpərəst idi. O, atasına dini təbliğ edirdi, ancaq atası iman gətirməyi qəbul etməmişdi. İbrahim Peyğəmbər isə atasının Allahdan bağışlanmasını istəmişdi:
İbrahim Peyğəmbər-ın, atası bir mömin olmadığı halda onun üçün Allaha dua etməsinin əsas səbəbi Quran ayələrində belə xəbər verilir:
Bu gün milyonlarla insanın ziyarət etdiyi Məscidi-Harama, yəni Kəbəyə ilk dəfə yerləşən İbrahim Peyğəmbər, duasının davamında oğulları İsmayıl, İshaq və bütün möminlər üçün arzu və istəyini belə bildirmişdir:
Göründüyü kimi İbrahim Peyğəmbər duasında həm Allahın sifətlərini qeyd edir, həm də Ona şükr edir. İbrahim-ın Allaha etdiyi duası ilə özünün Ona yaxınlaşmasını, axirətdə bağışlanmasını arzulayır.
Lut Peyğəmbər-ın duaları Quranda “hökm və elm” verilən peyğəmbər kimi tanınan Lut Peyğəmbər, Nuh Peyğəmbər kimi qövmünə uzun illər haqq dini təbliğ etmişdir. Ancaq Allahın buyurduğu hökmləri tapdalayaraq homoseksuallıqla məşğul olan qövmünün Lut Peyğəmbər-a olan cavabları həmişə mənfi olmuşdur:
Lut Qövmü, Allahın elçisini inkar edib, ona qarşı açıq-aşkar meydan oxumuşdu. Lut Peyğəmbər isə tayfasını uzun müddət tövhid dininə çağırdı, hər hansı bir müsbət cavab ala bilmədikdə isə Allaha belə dua etdi:
Allah da, Lut Peyğəmbər-ın duasını qəbul etdi və Allahın Elçisinə qarşı çıxan Lut tayfası həlak oldu.
Bu misaldan da gördüyümüz kimi, dua təkcə insanların yaxşılığı, dünya və axirət səadəti üçün olmaya bilər. Peyğəmbərlər Allahın qoyduğu sərhədləri aşan, möminlərə zülm edən tayfanın həlakı üçün də dua etmişdir. Lut Peyğəmbərin duası da buna bir misaldır.
Əyyub Peyğəmbər-ın duaları Quranda dörd yerdə Əyyub Peyğəmbər-dan bəhs edilir və onun səbri möminlərə nümunə olaraq göstərilir. Allahdan vəhy alan seçilmiş bir qul olan Əyyub Peyğəmbər, ciddi bir xəstəliyə tutularaq çətinlik çəkmişdir. (Nisa surəsi, 163) Ancaq yaşadığı hər cür ağır şərtlərdə daim səbri və Allaha olan etimadı ilə fərqlənmişdir. Allah onun bu xüsusiyyətini bütün möminlərə nümunə olaraq göstərir:
Əyyub Peyğəmbər düçar olduğu xəstəliklə yanaşı bir də şeytanın mənfi təlqini ilə üz-üzə qalmışdı. Ancaq Əyyub Peyğəmbər bu çətinliyini səmimi olaraq Allaha bildirmiş və Ondan kömək istəyərək dua etmişdir:
Bir başqa ayədə, Əyyub Peyğəmbər-ın duasından belə bəhs edilir:
Allah, əlbəttə, bu saleh bəndənin duasını qəbul etmişdir. Allahın Əyyub Peyğəmbər-a verdiyi cavab ayələrdə belə xəbər verilir:
Allah insanları müxtəlif formalarda imtahan edir. Allahın saleh qullarından biri olan Əyyub Peyğəmbər da çox ağır çətinliklə sınağa çəkilmişdir. Buna oxşar vəziyyətlər, imtahan mühiti olaraq dünyadakı başqa möminlərin də başına gələ bilər. Buna görə də bu cür vəziyyətə düşən hər bir mömin, Əyyub Peyğəmbər-ı özünə nümunə götürərək imtahanın növündən və müddətindən asılı olmayaraq, Allahın insanı daşıya bilməyəcəyi yüklə yükləməyəcəyini anlamalıdır.
Yusif Peyğəmbər-ın duaları Yusif Peyğəmbər-ın hekayəsi, dua haqqında möminlər üçün gözəl nümunələrlə doludur. Yusif Peyğəmbər, qarşılaşdığı hər cür çətinliyə qarşı təvəkküllü, təslimiyyətli davranışı və Allaha olan sədaqəti ilə, sahib olduğu güclü imanını bütün vəziyyətlərdə göstərmişdir.
Yusif Peyğəmbər-ın və atası Yaqub Peyğəmbər-ın başına gələn çətinliklər, azyaşlı Yusif Peyğəmbər-ın qısqanc qardaşları tərəfindən quyuya atılıb, bir canavar tərəfindən parçalanması iddiası ilə başlayır. Ancaq Yaqub Peyğəmbər, çox sevdiyi oğlunun başına gələn bu faciəli hadisə qarşısında Allaha olan təslimiyyətini qoruyur:
Ayədən də aydın olduğu kimi oğlunun qanlı köynəyini görən Yaqub Peyğəmbər, əsl möminə yaraşan davranışı göstərərək və ən düzgün davranışın “səbir, təvəkkül və dua” olacağını demişdi. Necə ki, quyuya atılaraq ölümə məhkum edilən Yusif Peyğəmbər, möcüzə nəticəsində yoldan keçən bir karvan tərəfindən tapılır. Onu tapan karvan, onu pul qarşılığında satmağa qərar verir və özləri ilə aparırlar.
Sonra isə qul kimi bir Misir əyanına satılan Yusif Peyğəmbər-a həddi-buluğa çatanda Allah ona “elm və hikmət” (Yusif surəsi, 22) verdi.
Onu satın alan misirlinin arvadı, ayədə bildirildiyinə görə ondan murad almaq istəyir. Bunu qəbul etməyən Yusif Peyğəmbər-ı zindana atdıracağı ilə təhdid edir. Bu hadisə ilə üzləşən Yusif Allaha üz tutaraq belə dua edir.
Ayədə göründüyü kimi Yusif Peyğəmbər, duasında düşdüyü vəziyyəti səmimi olaraq etiraf etmişdir. Bu hadisədən sonra zindana atılan Yusif Peyğəmbər, zindanda olan insanlar arasında təbliğə başlayır:
Bütün bu çətinliklərin ardından Yusif Peyğəmbər-ın duası qəbul edilir və quyuya atılmağı ilə başlayan hadisələr, ölkənin iqtidarında söz sahibi olması ilə davam edir:
Beləliklə, iqtidar sahibi olan Yusif Peyğəmbər, onu zindandan çıxararaq xəzinənin başına keçirən Allaha şükr edir və dünyada Müsəlman olaraq ölmək və axirətdə də salehlərlə birlikdə olmaq üçün dua edir:
Şueyb Peyğəmbər-ın duaları Mədyən və Əykə xalqına peyğəmbər olaraq göndərilən Şueyb Peyğəmbər, Allahın buyurduğu hökmləri tapdalayan qövmünü imana dəvət etmişdi.
Mədyən xalqının Şueyb Peyğəmbər - a cavabı Nuh və Lut tayfalarının cavablarından fərqli olmadı. Şueyb Peyğəmbər-ın dediklərini qəbul etməyən xalq, onu və digər möminləri yaşadıqları torpaqlardan sürgün etməklə təhdid etdi:
Şueyb Peyğəmbər isə, Mədyən xalqının laqeydliyini və təhdid dolu davranışını görüb Allaha təvəkkül edərək Ona dua etdi:
Nəticədə Lut və Nuh qövmünün başına gələnlər Mədyən xalqının da başına gəldi. Şueyb Peyğəmbər-ın duası ilə Allah hökmünü verdi və Allahın elçisini tanımayan qövm məhv edildi:
Süleyman Peyğəmbər-ın duaları Süleyman Peyğəmbər-ın əsas xüsusiyyətlərindən biri, böyük güc və iqtidara malik olması idi. Ona bir çox üstün qabiliyyətlər də verilmişdi. Süleyman Peyğəmbər-a verilən bu üstün qabiliyyətlər arasında cinləri idarə etmək, hətta heyvanlarla danışa bilmək də var idi. Süleyman Peyğəmbər-ın heyvanların danışıqlarını başa düşməsi Quran ayələrində belə xəbər verilir:
Ona verilən üstünlüklərə görə Allaha şükür edən Süleyman Peyğəmbər-ın duası isə belədir:
Allah Süleyman Peyğəmbər-a bəzi xüsusi qabiliyyətlərdən başqa böyük maddi imkanlar da vermişdir. Süleyman Peyğəmbər da verilən bu imkanlara görə Allaha həmişə şükr etmiş və belə dua etmişdi:
Əvvəlki səhifələrdə də duanın yalnız şəxsi və dünyəvi arzular üçün edilməməsi haqqında danışmışdıq. Süleyman Peyğəmbər-ın”heç kimə nəsib olmayan bir mülk” istəməsi də dünyəvi bir istək deyil, əslində axirətlə əlaqəli bir arzu idi. Həmçinin onun “... həqiqətən mənim mala (nemətə) olan məhəbbətim Allahı zikr etməyi üstün tutduğumdam irəli gəlir ...” (Sad surəsi, 32) dediyi ayələrdə bildirilir. Yəni, Süleyman-ın Allahdan mal-mülk istəməsi Allahı daha çox zikr etmək üçün idi.
Əgər bir insan əlində olan maddi imkanları Allah rizası üçün istifadə edir və bu imkanlar onu Allaha yaxınlaşdırırsa, Allahı zikr etməyinə vəsilə olursa, onun dünya nemətlərini istəməsində heç bir qəbahət iş yoxdur. Çünki istədiyi nemətlər onu axirətə yaxınlaşdıracaq bir vəsilə halına gəlmişdir.
Zəkəriyya Peyğəmbər-ın duaları Quranın üç fərqli surəsində Zəkəriyya Peyğəmbər-ın dualarından bəhs edilir. Xeyli yaşlanmış olan Zəkəriyya Peyğəmbər, özündən sonra qövmü arasında imanı davam etdirmək üçün Allahdan bir övlad istəmişdi. Özünün xeyli yaşlı olması, arvadı isə sonsuz olduğu üçün uşağı olmamışdır, yəni varisi yox idi. Buna görə də Allaha dua etdi:
Ayədə Zəkəriyya Peyğəmbər-ın Allaha gizlicə dua etdiyi bildirilir. Bu, səmimiyyətin ən böyük nümunələrindən biridir. Hansı ki, Allah, Ona bu cür səmimiyyətlə müraciət edən Zəkəriyya Peyğəmbər-ın duasını qəbul etmişdir:
Ayələrin davamında bildirildiyinə görə, Zəkəriyya Peyğəmbər etdiyi duanın əvəzində, yaşlı olmasına baxmayaraq Allahın ona bir oğul övlad bağışlamasına təəccübləndi. Bu müjdəni çatdıran mələk isə Ona Allahın qüdrətini xatırladır:
Əvvəlki səhifələrdə Allahın səmimi qullarının dualarına onlar üçün ən xeyirli olacaq tərzdə cavab verdiyini qeyd etmişdik. Allahın, Ona səmimi dua edənlərin yeganə dostu və köməkçisi olduğunu da bildirmişdik. Allah, övlad sahibi ola bilməsi qeyri-mümkün olan Zəkəriyya Peyğəmbər-a da, səmimi duasını qəbul edərək saleh bir oğul bəxş etmişdir.
Yunis Peyğəmbər-ın duaları Quranda, Yunis Peyğəmbər-dan belə bəhs edilir:
Yunis Peyğəmbər peyğəmbər olaraq göndərildiyi qövmü tərk etmişdi. Yuxarıdakı ayələrdən də məlum olduğu kimi, mindiyi gəmidə sərnişinlər arasında püşk atılmış və nəticədə onun dənizə atılmasına qərar verilmişdi. Quranda bildirildiyinə görə, dənizə atılan Yunis Peyğəmbər-ı nəhəng bir balıq udmuşdu. Balığın qarnında ikən peşman olan Yunis Peyğəmbər, Uca Rəbbimiz Allaha belə dua etmişdir:
Allah isə Yunis Peyğəmbər-ın səmimi duasını qəbul etmiş və onu möcüzəvi tərzdə xilas etmişdir:
Bundan sonra Allah, Yunis Peyğəmbər-ı itaətli bir qövmə təyin etmişdir:
Yuxarıdakı bölmələrdə, Allahın bir duanı qəbul edərkən bunu müəyyən səbəblərə bağladığını, ancaq istədiyi zaman səbəbsiz yerə də istənilən şeyi həyata keçirə biləcəyini və bunun, göylərin və yerin Rəbbi olan Allah üçün olduqca asan olduğunu yazmışdıq. Allah Yunis Peyğəmbər-ın duasını qəbul edərkən də hər cür çətin görünən şərti ortadan qaldırmış və Yunis Peyğəmbər- ı balığın qarnından qurtarmışdır. Bu, insanın heç bir zaman Allahın rəhmətindən ümidini kəsməməsi və həmişə Ona dua etməli olduğunun əsas dəlillərindən biridir. İnsan Rəbbimizə səmimi, ürəkdən üz tutarsa, əvəzini də qəti olaraq görəcəkdir.
İsa Peyğəmbər-ın duaları Quranda, İsa Peyğəmbər-dan bəhs edilərək belə buyurulur:
Quranda həvarilərin İsa Peyğəmbər-dan Allaha dua edib göydən bir süfrə endirilməsini istədikləri xəbər verilir. “Süfrə” mənasını verən “Maidə” surəsində xəbər verilən bu hadisədən belə bəhs edilir:
Həvarilərin bu istəklərinin arxasında fövqəladə bir hadisəni görmək dayanırdı. İsa Peyğəmbər, bu möcüzə istəyinin yersiz olduğunu bildirməsinə baxmayaraq, həvarilər göydən süfrə enərsə ürəklərinin daha çox təskinlik tapacağını təkid edirdilər. İsa Peyğəmbər isə, həvarilərin bu istəklərindən sonra Allaha dua edərək, Qurandakı bir çox dua nümunəsində olduğu kimi Allahı sifətləriylə yad etdi. Quranda, İsa Peyğəmbər-ın bu duasından belə bəhs edilir:
Allah İsa Peyğəmbər-nın duasını qəbul etdi və belə buyurdu:
İsa Peyğəmbər-ın Maidə surəsindəki ikinci duası isə, həvarilərin qorunması və bağışlanması ilə bağlı idi:
Quranda Məhəmməd Peyğəmbər-in duaları Quranda “Şübhəsiz sən, çox böyük bir əxlaq üzərindəsən” (Qələm surəsi, 4) ayəsiylə tanıdılan son peyğəmbər Məhəmməd Peyğəmbər, gecənin bir hissəsini dua, zikr və ibadətlə keçirirdi. Bir ayədə bundan belə bəhs edilir:
Quranda Məhəmməd Peyğəmbər-in möminlərə qarşı nə qədər vəfalı və şəfqətli olduğu bildirilir və onların bağışlanmasını istədiyi xəbər verilir:
Quranda bir çox ayədə müqəddəs Peyğəmbərimiz-in dualarından bəhs edilir. Dualarda Allahı sifətləri ilə yad etmələri ən gözəl nümunələrdəndir.
Bunu Məhəmməd Peyğəmbər-in dualarında da görə bilərik. Bunlardan biri belədir:
Bütün peyğəmbərlər kimi Məhəmməd Peyğəmbər də göndərildiyi qövmün zadəganlarının təhdidlərinə məruz qalmış, bəzən şeytanın mənfi təlqinləri ilə üzləşmişdir. Belə vəziyyətlərdə Peyğəmbərimiz düşdüyü çətinliklərdən xilas olmaq üçün Allaha belə yalvarmışdır:
Muminun surəsinin son ayəsində isə Peyğəmbərimiz-in bir duası da belə bildirilir:
Quranda Musa Peyğəmbər-ın Allaha üz tutaraq dua etməsinə səbəb olan bir hadisədən belə bəhs edilir:
Ayədə bəhs edilən hadisə nəticəsində Musa Peyğəmbər Allahdan bağışlanma dilədi və bir daha günahkarlara və cinayətkarlara dəstək olmayacağına dair Allaha söz verdi:
Hadisənin yayılmaması üçün şəhərin əyan-əşrəfi (böyükləri, vəzifəliləri)
Musa Peyğəmbər-ı tutaraq öldürməyi planlaşdırdılar. Bundan xəbər tutan Musa Peyğəmbər yenə Allaha dua etdi:
Allah Musa Peyğəmbər-ın duasını qəbul etdi və Allahın göstərişi ilə Fironun şəhərindən ayrılaraq daha etibarlı və təhlükəsiz bir yerə getmək üçün yola çıxdı. Bu əsnada davamlı olaraq Allaha üz tutmuş və həmişə Allaha dua edirdi:
Bu hadisələrin ardından Musa Peyğəmbər Mədyəndə məskunlaşdı.
Təxminən 8-10 il sonra ailəsiylə birlikdə Mədyəndən ayrıldı. Yolda Tuva Vadisi deyilən yerə gəlib çatdıqda ilk vəhyi orada aldı. Allah ona Fironun yanına getməsini və ona dini təbliğ etməsini əmr etdi. Musa Peyğəmbər-ın bu hadisə ilə bağlı Allaha belə dua etdiyi Qəsəs surəsində bildirilir:
Quranda bildirildiyinə görə Musa Peyğəmbər duyduğu həyəcanın ona bu təbliğ vəzifəsini yerinə yetirməsinə mane olacağından qorxurdu. Bunun üçün də Allaha dua etdi:
Musa Peyğəmbər-ın bu səmimi duasının cavabında Allah onu və qardaşını xüsusi bir qoruma altına aldığını belə bildirmişdir:
Musa Peyğəmbər-ın Firona göstərdiyi möcüzələr, Fironun yanındakı bəzi adamların iman etməsinə vəsilə olduğu halda, Firon və tayfasının əksəriyyəti Allaha qarşı təkəbbürlənməyə təkid etdilər. Bundan sonra Musa Peyğəmbər-ın Allaha belə dua etdiyi Quranda belə xəbər verilir:
Allah, Musa Peyğəmbər-ın bu istəyinə belə cavab verdi:
Musa Peyğəmbər Tur dağına gedərkən xalqının rəhbərliyini qardaşı Harun Peyğəmbərə həvalə etmişdi. Ancaq qövmü Musa Peyğəmbər-ın onlardan müvvəqəti ayrılmasından sonra nankorluq göstərərək Misirdəki bütpərəst inanclarına geri döndülər. Özlərinə bir buzov heykəli düzəldib ona səcdə etdilər. Musa Peyğəmbər qövmünün buzova sitayiş etdiklərini görən kimi aralarından möminləri ayıraraq Allahın vəhy etdiyi görüş yerinə doğru yola çıxdılar. Ancaq görüşmə yerinə gəlməmişdən əvvəl bunları da ayənin ifadəsiylə “dözülməz bir sarsıntı” tutan kimi, Allahdan onu və yanındakı möminləri bağışlamasını dilədi:
Quranda Musa Peyğəmbər haqqında bəhs edilənlərə nəzər saldıqda, Musa Peyğəmbər-ın dualarında ən çox cəlb edən məqamlardan biri, onun səmimiyyəti və gözüaçıq olmasıdır. Allaha səmimiyyətlə dua etmiş və Ondan kömək istəmişdi. Allah, Musa Peyğəmbər-ı zamanla və hadisələrlə öyrədərək böyük güc sahibi bir peyğəmbər halına gətirmişdir.
Əvvəldə də vurğuladığımız kimi, duanın ən əhəmiyyətli şərtlərindən biri onun səmimiyyətlə və ürəkdən edilməsidir. İnsanı bu məqamda çaşdıracaq məsələlərdən biri, Allaha qarşı utanaraq Ona bəzi günah ya da qüsurları etiraf etməmək meylidir. Bəzi insanlar bu meylin təsiriylə Allaha dua edərkən çox “rəsmi” bir ruh halı içində olarlar və bəlkə utandıqlarına görə, bəlkə də qürurlandıqlarına görə Allaha hər şeylərini açmazlar. Halbuki, Allah bizim hər cür xətalarımızı, etdiyimiz, hətta ağlımızdan keçirtdiyimiz hər cür səhv və anormal fikri, davranışları bilir. Ona görə gözüaçıq və səmimiyyətlə Allaha yönəlib hər sirrimizi Ona açmalıyıq. Allaha qarşı ümid və qorxu, Allah ilə bəndəsi arasında “rəsmiyyət” qoyacaq bir maneə deyil, əksinə bəndələri Allaha daha çox yaxınlaşdıracaq bir həvəsləndirmədir.