Quranın ən önəmli xüsusiyyətlərindən biri dövrümüzə qədər heç bir dəyişikliyə məruz qalmadan, Peyğəmbərimizə vəhy edildiyi halı ilə bizə çatmasıdır. Allah bunu Quranda “Şübhəsiz ki, Quranı Biz nazil etdik və sözsüz ki, Biz də onu qoruyub saxlayacağıq!” (Hicr surəsi, 9) ayəsi ilə vəd etmişdir.
Bilindiyi kimi, Qurandan əvvəlki haqq kitabların orijinal halı qorunmamışdır, bəzi yerlərdə məqsədli şəkildə və ya cahilliklə təhrif edilmişdir. Bu kitablara bəzi əlavələr edilmiş, bəzi yerləri dəyişdirilmiş və ya tamamilə çıxarılmışdır. Peyğəmbərimiz isə özünə hər vəhy gəldiyində onu Allah’ın köməyi ilə əzbərləmiş və həmin an güvəndiyi şəxslərə yazdırmışdır. Beləcə, Quran yazılı halda qorunmuşdur. Əbubəkr dövründə Quran tək bir nüsxə halına salınmış, Osman dövründə isə Quran nüsxələri çoxaldılıb əhəmiyyətli İslam bölgələrinə göndərilmişdir.
Peyğəmbərimiz vəhy gəldikdə Quran ayələrini yadda saxlamaq üçün necə çalışdığı və buna görə Allah’ın ona necə kömək etdiyi ayələrdə belə açıqlanır:
Onu tələm-tələsik əzbərləmək üçün dilini tərpətmə! Çünki onu (sənin qəlbində) cəm etmək, (dilində) oxutmaq Bizə aiddir. Biz onu oxutduğumuz zaman oxunmasını diqqətlə dinlə. Sonra onu bəyan etmək də Bizə aiddir!
Qiyamət surəsi 16-19
Ayələrdən də göründüyü kimi, Peyğəmbərimizin Quranı yadda saxlaması hər hansı bir mövzunu əzbərləmək kimi olmamış, Allah xüsusi şəkildə Quran ayələrini Peyğəmbərimizin hafizəsinə yerləşdirmişdir. Bundan sonra, Peyğəmbərimiz yadda saxladığı ayələri güvəndiyi şəxslərə yazdırmışdır. Beləliklə, 1400 ildir ki, Allah’ın vədinə uyğun olaraq Quranın tək bir hərfi belə dəyişməmiş və Allah’ın vəhyi günümüzə qədər qorunaraq gəlmişdir.
Quranın Allah’ın vəhyi olduğunun və buna insanın heç bir şey əlavə etmədiyinin dəlillərindən biri Quranda heç bir ziddiyyətin olmamasıdır. Quran həm öz daxilində, həm də tarixi inkişaf və elmi tapıntılarla tam uyğunluq təşkil edir. Quranın bu xüsusiyyəti o qədər dəqiq və açıqdır ki, Rəbbimiz bir ayəsində belə buyurmuşdur:
Onlar Quran barəsində düşünməzlərmi? Əgər o, Allah’dan qeyrisi tərəfindən olsaydı, əlbəttə, onda çoxlu ziddiyyət tapardılar.
İnsanların yazdığı kitablarda bir çox ziddiyyətlər tapmaq mümkündür. Məsələn, elmi bir kitabda əvvəldə verilən bir məlumat sonda verilən məlumatla uyğun olmaya bilər. Quranın isə hər sözü bir-birinə uyğundur və ayələrdə kiçik də olsa ziddiyyət yoxdur. Bundan başqa, Quranda cəmiyyətlər, idarə üsulu, hərbi strategiya kimi bir çox mövzuda məlumat verilir, sadəcə keçmişdən deyil, gələcəkdəki hadisələrdən də xəbər verilir. Bu məlumatların hamısı tarixi həqiqətlərlə və eyni zamanda, Quranın vəhyindən sonra meydana gələn hadisələrlə tam uyğunluq təşkil edir. Məsələn, Quranda gələcəklə bağlı verilən xəbərlərdən biri “Rum” surəsinin ilk ayələrində yer almışdır. Bu ayələrdə Bizans İmperiyasının məğlub olduğu, lakin qısa bir vaxtda təkrar qalib gələcəyi belə bildirilmişdir:
Əlif, Lam, Mim! Rumlular məğlub oldular. Ən aşağı bir yerdə. Lakin onlar məğlubiyyətlərindən sonra qalib gələcəklər. Bir neçə ilin içində (üç illə doqquz, yaxud on il arasında). Əvvəl də, sonra da hökm Allah’ındır. O gün möminlər sevinəcəklər.
Bu ayələr xristian bizanslıların bütpərəst farslar tərəfindən ağır məğlubiyyətə uğramasından təqribən 7 il sonra (miladi 620) endirilmişdir. Ayələrdə Rum olaraq keçən Bizansın çox yaxında qalib gələcəyi xəbər verilmişdir. Halbuki, həmin vaxtlar Bizans o qədər gücdən düşmüşdü ki, qalib gəlməsi bir yana, mövcudluğunu qoruması belə imkansız görünürdü.
Qısası, hamının Bizansın yox olmasının gözlədiyi bir zamanda “Rum” surəsinin ilk ayələri vəhy edilmiş və Bizansın 9 il keçmədən yenidən qalib gələcəyi xəbər verilmişdir.
“Rum” surəsinin ilk ayələrinin endirilməsindən təxminən 7 il sonra, miladi 627-ci ilin dekabr ayında Bizans və Fars imperiyaları arasında Ninova xarabalıqları yaxınlığında böyük döyüş baş verdi. Bu dəfə Bizans ordusu farsları məğlub etdi. Bir neçə ay sonra farslar işğal etdiyi yerləri Bizansa geri qaytarmaq haqqında saziş bağlamağa məcbur oldular.
Beləliklə, Quranda gələcəyə dair verilən bu xəbər gerçəkləşdi. Burada verilən təkcə bu misal belə, Quranın Allah’ın sözü olduğunun və insan əli ilə yazılmadığının bir sübutudur.
Quranın bir başqa xüsusiyyəti də astronomik və bioloji mövzularda verdiyi məlumatların o dövrün zəif elmi anlayışından və batil inanclarından tamamilə fərqli olmasıdır. Məsələn, Quranın vəhy edildiyi dövrdə ərəb cəmiyyətində göy üzünü dağların tutub saxladığına inanırdılar. Dünyanın düz olduğunu və yer üzünün hər iki ucunda yer aldığı qəbul edilən yüksək dağların göy üzünə bünövrə təşkil etdiyini zənn edirdilər. Halbuki, Allah Quranda insanlara bu batil inancların gerçək olmadığını bildirmiş və belə buyurmuşdur:
Gördüyünüz göyləri dirəksiz olaraq yüksəldən, sonra ərşi yaradıb hökmü altına alan...
Bundan başqa, Quranın əlavə bir çox ayəsində xəbər verilən elmi həqiqətlər 20 və 21-ci əsr elmi tərəfindən yeni bilinən məlumatlarla paralellik təşkil edir. Bunlar Quranın Allah’ın sözü olduğunu göstərən dəlillərdən bəziləridir.
Quranın ədəbi yönü də son dərəcə üstünlüyə malikdir. Quran endirildiyi dövrdə ərəb şairləri bir-biri ilə yarışıb gözəl sözlər deyir, ortaya təsirli ədəbi əsərlər çıxarırdılar. Ancaq onlar da Quranın üslubunun gözəlliyinə heyran olmuşdular və bu müqəddəs kitabın ədəbi ehtişamını qəbul etmişdilər.
Burada qısa xülasəsini verdiyimiz bütün bu həqiqətlər Quranın insan sözü olmadığını qəti olaraq təsdiq edən dəlillərdəndir. Quran Allah’ın, Rəsulu Məhəmməd Peyğəmbərə endirdiyi vəhyidir və endiyi Allah Quranın bu üstün xüsusiyyətini ayələrində belə bildirir:
Əgər bəndəmizə nazil etdiyimizə şəkkiniz varsa, siz də ona bənzər bir surə gətirin və əgər doğru deyirsinizsə, onda Allah’dan savayı şahidlərinizi çağırın! Madam ki, belə bir işi bacarmırsınız, heç bacara da bilməzsiniz, o halda, kafirlər üçün hazırlanmış, yanacağı insanlardan və kibrit daşlarından ibarət olan oddan həzər edin! (Bəqərə surəsi, 23-24) De: “Əgər insanlar və cinlər bir yerə yığışıb bu Qurana bənzər bir şey gətirmək üçün bir-birinə kömək etsələr, yenə də ona bənzərini gətirə bilməzlər. (İsra surəsi, 88)
